Posts Tagged ‘Fethullah’

The Architects of Thought Who Will Build the Future


Question: Some educators state that in addition to certain material shortages and difficulties, they are badly affected by students’ disinterest and unwillingness to study. What is your stance on this issue?

Answer: By taking into consideration certain religious principles, we can say that learning and teaching are two exalted duties whose ends extend into the heavens. In so many verses of the Qur’an and sayings of the Prophet, the importance of knowledge (ilm) is emphasized and people are encouraged to pursue it. For example, God Almighty points to the fact that those who know are more superior than those who do not, with the verse meaning, “Are they ever equal, those who know and those who do not know?” (az-Zumar 39:9). In another verse, He compares those who know to those who can see, and those who do not to blind people, “Are the blind and the seeing alike? Will you not, then, reflect?” (al-An’am 6:50).

The Inheritors of the Prophet’s Way

As the supremacy of Prophet Adam over the angels is mentioned in the Qur’an, his having a potential for knowledge is also emphasized, which is a meaningful indication of the importance the Qur’an lays on knowledge. After teaching all the names to Adam, God Almighty asked the angels about them, who did not know, whereas Adam told the names taught to him (al-Baqarah 2:31–32). It is understood from here that what gives supremacy to humanity over the angels is the teaching of “names” to them; in other words, their having a potential for sciences.

In a way, the Messenger of God, peace and blessings be upon him, encouraged learning as the Prophets’ heritage and stated that “The Prophets do not leave behind money or wealth as their heritage; the heritage they leave is knowledge (ilm); whoever attains that knowledge attains a great share indeed.”1 In another statement, the Messenger of God said that he was sent (to humanity) as a teacher.2 Thus, he both, emphasized the importance of acquiring knowledge and teaching it to others.

So a teacher is a representative of such a lofty mission, a worker, and an architect of ideas. I think a teacher with spiritual concerns can enlighten the minds and souls of his or her students by utilizing the advantages of the contemporary age and reaching into the essential points of sciences, finding ways through every branch of science such as math, biology, physics, chemistry, anatomy, physiology, and geology. Thus, it can be said that the most suitable way of shaping people and making a monument of them is by being a teacher. It is for this reason that the Qur’an lays so much importance on learning, and the Prophet insistently emphasized this matter. In this respect, individuals who wish to be beneficial to their society, people, and all humanity must face all kinds of difficulties and serve in this field against all odds, and definitely make use of such an important tool.

A Field of Influence That Extends from a Student to All of His Relatives

On the other hand, even though children cannot be legal witnesses in religious matters, they actually are the strongest witnesses of the world in terms of human psychology. Everybody believes what a child says. Therefore, the person a teacher addresses is not only the child in sight; students have many relatives who are in contact with them. When the child comes home, he will naturally relate what happened at school and their relations with the teachers. Therefore, when the teacher expresses himself to the child, he will reflect it to his family in the same way. For example, about a teacher who did kindness to him, the student will say, “he did such and such kind act for me. He listened to our troubles. He found a solution for such and such problem. When we felt sad, he dispersed our doom and gloom and consoled us thus…” and statements to that effect. This kind of reports will form a good opinion of the teacher among the family. And if the teacher establishes a sound dialog with them by taking the opportunity of family visits and other similar ones, then you sometimes see that a single student helps establishing a relation with an entire group of relatives. In this respect, a teacher who is caring for a student can be doing the same for a home, even all of the relatives who have some kind of relation with that home. For this reason, a teacher’s field of influence is a really wide one.

In my opinion, a profession with so much gaining must definitely be performed no matter how difficult it is. If necessary, one must get by with a minimal earning, and material drawbacks, like low salaries must not be perceived as obstacles. It is not the money everything depends on. Perhaps the Prophets were the most financially disadvantaged people in the world. However, it was the Prophets again who won people’s hearts, guided them to righteousness, and offered a fresh life to the world. With these words, I do not mean to say that teachers should seek poverty artificially. The point I am trying to make is that money is not everything, and besides that, there are many different riches like gaining hearts, reaching into spirits, and orienting people toward lofty goals. Particularly at a time when the world is globalized through education, teaching has gained a different importance. While some try to carry out this job with coercion and extreme dislike in spite of all positive feedbacks and reactions, you should do it trying to realize journeys to the hearts of people with your gentleness and affection. And the impulsive force behind that kind of approach is teaching. In this respect, I hold the opinion that students of all levels should be motivated in this sense and encouraged to become teachers. Let there be no misunderstanding; all of the professions that make a society stand and survive should be given importance for sure, not leaving gaps in any field of life. However, we should not forget that teaching has an outstanding position of giving life to a society.

Gaining People to Pray for You in Gratitude for a Lifetime

Let us come to the issue of naughty behaviors of students and their indifference to learning. First of all, we need to accept from the very beginning that all students can present such behaviors. An important aspect of teaching is acknowledging these kinds of troubles and putting up with them. Even a sculptor makes so much effort to make a dry body of marble into a work of art. The sculptor sweats, gets tired, and tries to give a certain shape to the marble in the end. A teacher’s job is no easier than that! The teacher takes the potential human, and tries to raise them to the level of true humanity by rounding their sharp pointed sides. In other words, by working all of the precious potentialities in them like a jewel-smith, the teacher helps them make a monument of their souls. Like a gifted artist, the teacher almost builds the human anew. Despite all of these, if there are still certain students that pose serious problems and disturb the general harmony, they can seek different solutions such as meeting their parents or applying alternative guidance programs for them, in order to prevent them from harming those around at least. This way, these students will also have been taken under protection in a certain way. For example, if necessary, it is possible to invite the family members of such students and let them watch the situation of their children from afar; then they can seek different methods of solutions in consultation with the teachers. The Messenger of God, peace and blessings be upon him, turned the most bigoted, savage, and uncivilized people into teachers for a civilized world, and thus, he became the beloved one of so many hearts. This was to such a degree that people who once came to the Prophet’s presence and shouted, “Who is Abdulmuttalib’s son Muhammad?” started to listen to him attentively, as if they were afraid of startling a bird on their heads. So this is the greatest example of teaching and guidance. Given that the Prophets made wildest people into upright figures to be role models for all, this must be possible at all times. Then the teacher will endure pains and suffering if need be, but in the end he or she will gain individuals to pray for them in gratitude for a lifetime. In addition, their students’ good deeds will also add to the teachers’ as well. For such an outcome, it is worth bearing whatever it takes. A teacher may not be able to bring all of the students under his responsibility to a certain desirable quality and fail to gain all of the students he maintains contact with. Nonetheless, some people abandoned the circles of even the most perfect guides and prepared their own ruin. In this respect, what befalls on the teacher is to show all the effort they can. The one to create the outcome is God Almighty. But it should never be forgotten that if a teacher takes the task he does as the prime goal, and strives to fulfill the due of his job, God Almighty never lets his efforts be wasted, grants him different favors, and inspires him different ways of solution.

There Is No Matter Unsolved with the Message of a Person’s Disposition

An important point that should not be neglected by teachers is providing guidance to students with the language of their disposition and with the depth of their representation of values by personal example. Controlling the evil feelings in human beings—with a potential for evils and bad morals, such as wrath, lust, grudge, hatred, and violating others’ rights, all of which can make one fall to the lowest of the low—who are doomed to go corrupt when left on their own, and cultivating benevolent feelings, in them can only be realized through a good guide whose attitude and behaviors are envied and who is taken as a role model.

Finally, let me share a feeling of mine, I hope it will not be misinterpreted as pride. I am seventy four now. But still, if they give me a duty in the wooden hut where I used to stay when I was a mentor long years ago, I will gladly run there and try to fulfill that duty. Perhaps, some of our friends can see that task as a simple and trivial one. But I have not underestimated this duty and would never do so. Even today, some people may consider our having lessons with the small circle of young scholars here as a simple and trivial job. However, in my opinion, this is the most important occupation that can take human to the highest levels.

To conclude, one needs to take teaching very dearly, perceive and consider it as the Prophets’ way. The truth is that, among the people who serve a nation, it is not possible to show anybody of equal importance to teachers, since service and investment for humanity are more sacred than everything. If you become the gardener of all of the world’s gardens, this does not compare much next to teaching something meaningful to a few people. Let alone that, even kingship is not of equal value as a duty in comparison to making people ascend to true humanity. After all, weren’t great rulers of the human history apprentices in the hands of excellent teachers? Taking all of these into consideration, we can say that the people closest to God are teachers who devoted themselves to being beneficial to others. For they are the ones who build the human; they are the ones who build the society. The ones to build the present and future, and the ones to put their stamp on the future are teachers.

1. Sunan Abu Dawud, Ilm, 1
2. Sunan ibn Majah, Muqaddima, 17

This text is the translation of “Geleceği İnşa Edecek Fikir Mimarları

158. Nağme: Atılgan’ın Cinleri ve Cin Ordusunun Başkomutanı Muhit


Sevgili dostlar,

Bulunduğumuz mekan yine buz kesiyor. Dışarıda sonbahar emareleri olsa da binanın/salonun iklimi çoktan kışa girmiş gibi. Kendi ülkemizin problemleri yanı sıra, aylardır süren Suriye’deki mezalim ve dünyanın farklı coğrafyalarında akan kan zaten duyarlı gönülleri parça parça etmeye yetecek kadardı. Şimdi bunlara bir de yeniden kızıla boyanan Gazze eklendi.

Bu türlü havalarda muhterem Hocamızın bulunduğu mekanı uzun sükutlar doldurur; adeta kelimeler unutulur. Yüzlerde beşaşet hiç belirmez, hatta tebessüm dahi görülmez. Dudaklar kıpır kıpırdır sadece. Herkes dua ediliyordur sessizce.

Az önce ikindi namazını kıldık. Kıymetli Hocamızın birkaç gündür artan hüznü yine her halinden belliydi. Aramızda kalacağına ve birkaç dakika da olsa oturacağına ihtimal vermiyorduk. Fakat, tesbihattan sonra bir miktar oturdu ve o anki bir hadise üzerine de bazı hakikatleri dile getirdi.

İşte bu nağmede bir iki saat önce gerçekleşen o enfes sohbetten 12:35 dakikalık bir bölümü arz ediyoruz.


157. Nağme: Siz Uzaklaşan Taraf Olmayın!..


Kıymetli arkadaşlar,

Dünyanın dört bir yanında cereyan eden zulümler ve akıtılan kanlar karşısında sürekli muzdarip ve mahzun olan muhterem Hocaefendi, etrafımızda kıyametler koparken bir de kendi ülkemizdeki insanların birbirlerine karşı hasımca davranmaları ve karşılıklı hakaretlerde bulunmaları dolayısıyla çok üzülüyor.

Bu ızdırapla söylediği sözler gerçekten ülkemizi ve insanlığın geleceğini düşünen herkesin kulağına küpe olması gereken cinsten. Bamteli olarak yayınlanabilecek bu mühim sohbeti bütünüyle arşivde bekletmeye gönlümüz razı olmadı; çok önemli bir bölümünü hemen arz etmenin daha isabetli olacağını düşündük.


156. Nağme: Bana Efendimiz’i Siz Sevdirdiniz!..


Kıymetli Arkadaşlar,

Her sabah yapageldiğimiz tefsir ve fıkıh derslerimize birkaç gün ara verdik. Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, her zamanki nezaketiyle “Müsaade ederseniz ben beş on gün elimdeki işlerle meşgul olmak istiyorum; sizlerden izin talep ediyorum?” dedi.

Muhterem Hocamızın masasında senelerce öncesine ait tefsir notları son tashihleri yapılıp kitaplaştırılmak üzere bekliyordu. Kur’an’ın îcâz ve i’cazını anlatan ve çokları için başucu kitabı olacağını umduğumuz bu eser inşaAllah bu birkaç günlük fasılada tamamlanmış olacak.

Kıymetli Hocamızın derslere kısacık bir ara vermesinin sebebi sadece o kitap değil. Kendileri aynı zamanda Kalbin Zümrüt Tepeleri’ne tekmile için bazı makaleler yazmaya niyetli. Dahası çoktandır isteyip dile getirdikleri bir naat projesi var. Rabbimizin kolaylıklar ihsan etmesini ve tamamlamayı lütuf buyurmasını ne de çok isteriz. Bir de selef-i salihînin Hak ve halk karşısındaki tevazu ve mahviyetlerini, kendilerine bakışlarını, çok küçük hatalarını gözlerinde büyütüp hemen istiğfar ve tevbeye yönelişlerini el-Kulûbu’d-Dâria adlı münacaat kitabındaki sözleri zaviyesinden kaleme alma düşüncesi var ki, bu da gerçekleşirse hepimiz için çok güzel bir hediye ve kazanç olacak.

Evet, işin tek menfi yönü, derslerimizin muvakkaten de olsa inkıtaya uğraması ve sizlere ders notları sunamayacak olmamız. Fakat merak etmeyin; kıymetli Hocamız namazlara ve toplu dualara iştirak ediyor. Namaz akabinde ya da farklı vesilelerle yine hasbihallerde bulunuyor. Yani, Allah’ın izni ve inayetiyle “nağme”lerimiz devam edecek. Nitekim bugün de o hasbihallerden birinin bir bölümünü arz ediyoruz.


155: Nağme: Kayıp Düşmemenin Yolu


Kıymetli Arkadaşlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, hakikatlere tercüman olmak ve her anı sohbet-i Canan ile nurlandırmak için adeta fırsat kolluyor. Otururken kalkarken, yemek yerken namazı beklerken, koridorda yürürken ayak üstü dururken… hemen her hal ve vaziyette sözü bir şekilde kendi değerlerimize, Rabbimizle münasebetlerimize ve gönül enginliğimize getirip kalb ve ruh ufkuna işaretlerde bulunuyor.

Acaba biz görüp duyduklarımızı ne ölçüde anlıyoruz?!.

Rasûl-ü Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz, bir hutbesinin sonunda şöyle buyuruyor:  “Burada bulunanlar, bulunmayanlara (veya duyanlar duymayanlara) anlatsınlar. Ola ki burada bulunmayanlar bu sözleri daha iyi anlarlar!”

Ülfet hastalığına yenilmemiş ve yakın körlüğü ile karşı karşıya bulunmayan sizlerin bizim duyduklarımızı çok daha iyi anlayacağınıza, istifade edip başkalarının da faydalanması için gayret göstereceğinize inancımız tam.

İşte bu inanç ve ümitle kaydedebildiğimiz her hasbihali size ulaştırmaya çalışıyoruz, Cenab-ı Hak izin verip inayet buyurduğu sürece de buna devam edeceğiz.

Bu nağmede de dün akşama ait 6 dakikalık bir hasbihali sunuyoruz.

Dualarınıza vesile olması istirhamıyla…

Becoming the Soil for Roses


Question: People holding certain posts or having attained particular statuses would, in time, develop an assumption of superiority. What are the essential principles to help believers avoid arrogance?

Answer: As the blessings of God Almighty come showering down, what befalls the children of Adam, who were created from a mere drop of liquid, are feelings of gratitude, thanksgiving, humility, and—whatever position they are in—seeing themselves (not above but) below others. What really matters is being able to say, as Muhammed Lütfi Efendi stated,

Everybody is refined but I am rough;
Everybody is wheat but I am chaff.

You can call this consideration modesty, self-effacement, or reducing oneself to zero if you like, but it is a definite fact that true existence flourishes in the bosom of this consideration.

A Meteor Could Fall!

How beautiful one poet’s expression is:

Without dropping down to the earth a seed cannot attain blessings,
Those who are truly modest flourish by Divine Providence.

Meaning, if a seed does not drop and let itself decompose to germinate, it cannot sprout its shoot and produce crops. The process of having fruitful crops depends on being crushed under the soil, becoming soil, and being no one; only then a second existence becomes possible. So whatever status one has in society, true wisdom requires one to see oneself this way. Individuals with such considerations are already prepared for self-effacement and will therefore not lose in the face of even the hardest tests by God’s grace. Such people do not feel dizzy before victories, and do not give up in the face of pressures, attacks, and insults, because a man who sees himself as a seed under the soil does not mind others walking on him. As for those who pay tribute to their ego, they would draw negative meaning from the looks, gestures, and innocent smiles of others and would feel discomfort even with trifle and very irrelevant things when they cannot receive the treatment they expect from others.

However, those who get themselves in a cocoon of humility, assuming a modest position below ground level, will neither be disturbed by any insults nor by being walked on. Not only will they not be disturbed, they will deem that all of those negative situations are their just deserts, taking it as a chance for a new self-criticism. For example, if a walnut falls on their heads, they say, “It serves me right. Considering my present state, it could have been a meteor.” They believe that there is definitely much wisdom behind every event, since God Almighty would never ordain futile, unreasonable things to happen but decrees everything with infinite wisdom.

Particularly in our time when arrogance has grown out of control, modesty, humility, and self-effacement bear even more importance in terms of being able to provide guidance to others. Think about it; roses do not grow on emerald, ruby, coral, gold, or silver. Although these substances are among the most precious materials that are formed with the permission of God in the earth or sea, no roses grow on them. Roses grow in soil. Even the Pride of Humanity was created from soil. His blessed ancestors were also created from soil. In this respect, if we wish to cultivate beautiful roses, we have to be modest like the soil.

Liberating Oneself from Selfishness

Acting in compliance with the manners taught by the tradition of the Prophet is very important in our relations with others, in terms of not being seized by considerations of superiority and establishing the idea of humility as an ingrained depth of our character. For example, the noble Prophet once said, “Wish for others, what you wish for yourself, so that you become a believer (in the true sense).”1

Accordingly, one who is so immensely thoughtful, sensitive, and magnanimous to the degree of wishing for others what they wish for themselves possess the character of a true believer. Let us consider the opposite: If people do not wish for others what they wish for themselves and if what they wish for others is what they do not wish for themselves, then such individuals are distant from the protective atmosphere of true faith and stand on a slippery ground where they can stumble and fall any time.

Moreover, we are supposed to have a good opinion of others’ attitude and behaviors even if these do not seem quite right. We need to think that they may have behaved that way for a reason that is not clear to us. To put it differently, we had better try to give a good meaning to others’ behaviors which might seem wrong outwardly but is possible to explain with a plausible base and reason. As having such an approach towards others is an important shield against having baseless negative perceptions about them, it is a similarly powerful incentive for keeping a good opinion of others. In addition, not taking any personal pride depends on having such considerations.

Making Modesty into an Ingrained Character Trait

Everybody should know that they need a good rehabilitation through education and training in terms of making modesty into an ingrained character trait in them. For this reason, by taking refuge in the Divine name Rabb (“Lord” as the Creator, Trainer, Upbringer, and Director of all creatures), we need to carry on our lives under the protection of our Lord and be resolved to acquire an ideal morality in conformity with the Divine training and instruction; we need to make a self-supervision every day with respect to religious criteria.

Naturally, being steadfast and consistent is of great importance. As the Messenger of God stated, “Most lovable of deeds in the sight of God is the continuous one, even though it is of little amount.”2 As is known, steady water drops have the ability to form a hole even on a marble surface. In this respect, rehabilitating the carnal self, spiritual training, and continuous attendance to religious talks are among the most important points of the issue.

At a certain period in history, the traditional madrasa schools and Sufi lodges embraced all areas of life and jointly fulfilled this mission. People who surrendered themselves fully to their education and guidance ascended to the level of true humanity by undergoing serious spiritual training and letting the faculties of their mind, heart, and spirit thrive. Along with keeping the mind ready to welcome scientific matters in their own circumstances, those blessed places showed their initiates the ways of soaring on the horizons of the heart, spirit, and sir (a spiritual faculty meaning “secret”). Otherwise, if matters are evaluated merely within the field of reason, then it becomes inevitable to be trapped within the narrow boundaries of rationalist and Mu’tazilah thought. As a matter of fact, it is very difficult to say whether those who adopt such schools of thought provided sound guidance to those around them, in spite of these favorable conditions. As for those who achieved to whisper some things into people’s hearts in the true sense, they have been the ones who led their lives on the horizons of the heart and spirit.

1. Sunan at-Tirmidhi, Zuhd, 2; Sunan ibn Majah, Zuhd, 24
2. Sahih al-Bukhari, Riqaq, 18

This text is the translation of “Gül Toprakta Biter

154: Nağme: Keşke Sizi Doğru Tanıyabilselerdi!..


Sevgili Dostlar,

Aslında başlık “asıl mesele” de olabilirdi. Zira, muhterem Hocamız, çok değer verdiği bazı misafirlerine nasihat ederken hizmet gönüllülerinin gerçek niyetlerini ve onlar için “asıl mesele”nin ne olması gerektiğini vurguluyor.

Yeni kaydettiğimiz bu hasbihalin dar dairede kalmasına gönlümüz razı olmadı. Kayıt için hazırlıklı bulunmadığımız bir ana denk geldiğinden ses kalitesi istediğimiz seviyede olmasa bile istifade edilebileceğini düşünerek arz ediyoruz.


153: Nağme: Hocaefendi’nin En Son Kitabı: Yenilenme Cehdi


Kıymetli Arkadaşlar,

Bildiğiniz üzere 11 senedir Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi’nin haftalık sohbetlerini sitemizde yazılı olarak da yayınlıyoruz. Bu yazılar, daha sonra bir kere daha gözden geçirilerek ve gerekirse ilaveler yapılarak “Kırık Testi” adı altında kitaplaştırılıyor.

Kırık Testi serisinin 12. halkası “Yenilenme Cehdi” Nil Yayınları tarafından basıldı ve neşredildi.  

Dosyayı indirmek için tıklayınız

Muhterem Hocamıza yakın zaman dilimlerinde sorulmuş güncel, güncel olduğu kadar da gündemini kaybetmeyecek soru ve cevaplardan oluşan “Yenilenme Cehdi”, muhtevasıyla okurunu İslâm’ın engin ikliminde yeniden bir araya gelmeye, Efendiler Efendisi’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) insanlığa sunduğu mesajı bir kez daha kendi orijinalliği ve derinliği içerisinde ele almaya davet ediyor.

  • Biz milletçe göz alıcı, inşirah verici ve insanı büyüleyen bir ruh âbidesi ikame etmek istiyorsak, öncelikle elimize bir balta alarak kendi benlik âbidemizi yıkmalıyız.
  • İnsanın zihninde ‘Bunca yıldır bu işin içindeyim. Ben de bir şeyler biliyorum…’ mülahazası oluşmaya başlarsa, bilmelidir ki, o çoktan işin dışına çıkmıştır, olup bitenlerin farkında değildir.
  • Etemm ve ekmel olan bir din, öyle olmayan insanların eliyle yeryüzünde tesis edilemez.
  • Farklılık ve uyuşmazlıklar insanlığı, telâfisi mümkün olmayan kavga ve savaşlara sürükleyebilir. Günümüzde ortaya çıkacak böyle bir kavga ve vuruşma ise, ne Birinci ne de İkinci Cihan harbine benzer.
  • Şeytan çok profesyonel bir varlıktır. O öyle fentler, öyle oyunlar biliyor ki, bu oyunları kullanarak şimdiye kadar nice devleri devirmiştir.

Bu ve benzeri cümlelerin açtığı pencereden zamana, hayata ve kendimize bakabilme fırsatı sunan “Yenilenme Cehdi” aynı zamanda;

Dindarlık ve dinî hassasiyet birbirinden farklı mı?

Mü’minin Mü’mine karşı en büyük yardımı nedir?

İslâm’ın intihara bakış açısı nasıldır?

Suizan ve hasedin tedavisi adına neler yapılabilir?

Şeytan herkese kendi sıkletine göre mi musallat olur?

Anne – babaya küsülebilir mi?

Başka dinlere mensup insanlar mescit ve camilerimizde ibadet edebilir mi?

Hüsn-ü zanda hata etmek günah mıdır?

Nazarî ve amelî milliyetperverlik ne demektir?

Merak duygusu insana neden verilmiştir?

Verimli ve faydalı bir sohbet için dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

gibi dikkat çekici pek çok sorunun cevabını veriyor.


152. Nağme: Hocaefendi’nin Bugünkü Namaz Kıraati


Değerli arkadaşlar,

Daha önce de M. F. Gülen Hocaefendi’nin namazda Kur’an okuyuşuna dair misaller sunmuştuk. Bu nağmede diğerlerinden farklı olarak birkaç gün ya da ay öncesine ait olanları değil, bugün yeni kaydettiğimiz bir kıraati arz ediyoruz. 03:16 dakikalık bu kayıtta Muhterem Hocaefendi Fatiha, A’lâ ve Duhâ sûrelerini okuyor.

Dualarınız istirhamıyla…

151. Nağme: M. Hocaefendi’den Yeni Mısralar/Resim Değerlendirmeleri


Sevgili dostlar,

Daha önceki mesajlarımızda, Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi’nin Sızıntı, Yeni Ümit ve Yağmur mecmualarına verdiği değerin bir neticesi olarak senelerdir onların mizanpajından baskısına kadar hemen her aşamasıyla yakından ilgilendiğini ifade etmiştik. Kendisi müsait olduğunda bizzat başyazı, tasavvufî makaleler ve şiirler yazdığı gibi, yayınlanan her çalışmayı çok değerli bulduğunu, mutlaka okumaya çalıştığını; şayet değişik sebeplerle okuyamamışsa, hazırlanan özetleri dinlediğini belirtmiştik. Ayrıca, seçilen ve odasına bırakılan güzel resimlere değerlendirme nesirleri ve nazımları yazdığını, bunların daha sonra dergi kapakları ya da iç resim yorumları olarak neşredildiğini de haber vermiştik.

Muhterem Hocamız bugün üzerinde 79 tane resim değerlendirmesi yazmış olduğu evrakı (ki daha önce başka bir nağmede belirttiğimiz gibi gömlek kartonlarını bile zayi etmeyip yazı kağıdı olarak kullandığından resim yorumlarının on tanesi yine öyle bir kartona yazılmıştı) verdi. Onları hemen bilgisayara aktarıp daha sonra yeniden kendi tashihlerine arz ettik ve tamamlanınca da ilgililere gönderdik.

Kıymetli Hocamızın meşguliyetlerinden sizleri de haberdar etmeye çalıştığımız için o resimler ve değerlendirme yazılarından birkaç örneği sizlerle de paylaşmanın faydalı olacağını düşündük. Bunlar bir yönüyle bizde emanet olduğundan ve henüz asıl sahiplerince neşredilmediğinden dolayı sadece dört tanesini -o dergilere ve enfes yorumların bütününe iştiyakı artırma niyetinin de sevkiyle- sunuyoruz.

Dualarınıza vesile olması istirhamıyla…

İşte Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi’nin Yorumladığı Resimler ve Yazdığı Kıt’alar:

Neşrettiği nurla aydınlanmıştı dört bir yan,

O’ndan evvel kapkaranlıktı topyekûn cihan;

Sayesinde dosdoğru okundu kevn u mekân,

Cennet bahçesine döndü dünya denen zindan.


Her şey yanıp kavruldu deyip ye’se kapılma,

El aç ve yalvar ona gördüğüne takılma;

Dua ile sular tersine akarmış derler,

Ettim kabul olmadı deyip kendini salma!..


Öyle değil, musafahaya geçmeli eller,

Kumrular gibi sevgiyle şakımalı diller;

O zaman inayet yağmurları yağacaktır

Ve her yanda tüllenecektir çiçekler, güller.


Senin mahiyetin küreden daha ağırdır,

Bu Kur’an’ın fermanı, duymayanlar sağırdır;

Çalıma da mahal yok o sana ait değil,

Öyleyse onun Sahibi karşısında eğil!..


150. Nağme: Çekip Gidenlere Dua Etmeli!..


Sevgili arkadaşlar,

Dün Nur Sûresi’nin son ayetlerinin tefsirini okuduğumuzu yazmıştık. Bugün de aynı ayetleri farklı müfessirlerin nasıl anladıkları üzerinde müzakerede bulunduk. Yaklaşık on beş değişik eserde kaydedilen yorumları ders halkasındaki arkadaşlarımız sırayla arz ettiler. Muhterem Hocamız da anlatılan hususlarla alakalı kendi mülahazalarını dile getirdi. Bu nağmede, özetlediğimiz şekilde cereyan eden bugünkü dersimize ait 10 dakikalık ses kaydı bulacaksınız.


Nur Sûresi’nin 62. ve 63. ayet-i kerimelerinde şöyle buyruluyor:

“Gerçek müminler ancak öyle kimselerdir ki Allah’a ve Rasulüne bütün kalpleriyle iman etmiş olup, bütün toplumu ilgilendiren meseleleri görüşmek üzere onun yanında bulundukları vakit ondan izin almadıkça ayrılıp gitmezler. Senden izin isteyenler hakikaten Allah’a ve Rasulüne gerçekten iman edenlerdir. Öyle ise bazı işler için senden izin istedikleri zaman, sen de onlardan dilediğin kimselere izin ver ve onlar için Allah’tan af dile. Muhakkak ki Allah gafurdur, rahîmdir. (…) Allah elbette sizden, birbirini siper edinerek sıvışıp gidenleri bilir. Öyleyse Peygamberin emrine aykırı hareket edenler başlarına dünyada bir bela gelmesinden yahut âhirette gayet acı bir azap gelmesinden korkup çekinsinler.”


149. Nağme: Mazeretsiz Çekip Gidenler


Kıymetli arkadaşlar,

Bugün Nur Sûresi’nin son ayetlerinin tefsirini okuduk. Derste kaydettiğimiz iki fotoğrafı ve aşağıda mealini verdiğimiz ayetlerle alâkalı Muhterem Hocamızın bazı açıklamalarını arz ediyoruz.


Nur Sûresi’nin 62. ve 63. ayet-i kerimelerinde şöyle buyruluyor:

“Gerçek müminler ancak öyle kimselerdir ki Allah’a ve Rasulüne bütün kalpleriyle iman etmiş olup, bütün toplumu ilgilendiren meseleleri görüşmek üzere onun yanında bulundukları vakit ondan izin almadıkça ayrılıp gitmezler. Senden izin isteyenler hakikaten Allah’a ve Rasulüne gerçekten iman edenlerdir. Öyle ise bazı işler için senden izin istedikleri zaman, sen de onlardan dilediğin kimselere izin ver ve onlar için Allah’tan af dile. Muhakkak ki Allah gafurdur, rahîmdir. (…) Allah elbette sizden, birbirini siper edinerek sıvışıp gidenleri bilir. Öyleyse Peygamberin emrine aykırı hareket edenler başlarına dünyada bir bela gelmesinden yahut âhirette gayet acı bir azap gelmesinden korkup çekinsinler.”

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi Ders Esnasında

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi Ders Esnasında

Self-Criticism and Asking Forgiveness from God


Question: What are the points to be considered in the face of misfortunes, so that a person can endure different tests in this world as a believer?

Answer: It is stated in the verse (which means): “Whatever good happens to you, it is from God; and whatever evil befalls you, it is from yourself” (an-Nisa 4:79). People who believe in this Divine decree must first of all ascribe every trouble and misfortune that strikes them to their own faults and sins. For example, if they drop a glass or plate and break it, they must wonder what wrong they committed for this to happen, since there is no event that takes place by blind chance in this universe. When flow of life is observed meticulously, it will be noticeable that even very trivial things going wrong are warnings and all that happens gives a signal. If people take notice of that signal, turn to God repentantly, and commits a good deed to serve as a shield against the oncoming greater trouble, they can be saved by God’s grace. Lesser misfortunes, such as a broken glass, may prevent the oncoming misfortunes and serve as expiation for sins. As it is stated in a hadith,1 there is no case of tiredness, illness, grief, worry, trouble, gloom, or even pricking one’s foot on a thorn but it surely serves as expiation for the sins of a believer. Those who fail to recognize the real causes of the troubles or misfortunes that befell them usually start saying (unacceptable) things which can be interpreted as complaining about God.

On the Way to Finding the Right One to Blame

We may not always clearly see the underlying reasons behind events. However, people with sound faith are supposed to think about the wrongdoings they may have committed, even in the face of seemingly irrelevant adversities. Because being self-critical is a very significant step in the process of finding the one to blame. Otherwise, those who always look for somebody else to put the blame on will not succeed, even if they continue their search their entire lives. Concerning this issue, Bediüzzaman wrote in one of his letters: “Now I have understood the real reason for the wrongdoing and tortures I have been suffering from. Here I say with true remorse that my fault was taking my service in the way the Qur’an as a means to progress spiritually.” These words of this great figure show the profundity of his self-criticism. Moreover, we can infer from these words that serving in the way of faith should not be seen as a means of making spiritual progress or being favored with Divine inspirations and blessings—not even of sublime goals like entering Paradise or being saved from Hell. Taking these as real motives means sabotaging our own way. Our primary and sole concern must be sincerity and gaining God’s pleasure and approval. Neither love of Paradise nor fear of Hell must have priority over true worship. God Almighty gives generous rewards for deeds sincerely done. The blessings of God are infinite whereas our worship and servitude is limited. Even if you become king of the world and a multi-millionaire in wealth, you still feel shy while giving, since your wealth decreases in proportion with the amount you give. But the blessings of God are beyond count. Therefore, things you ask for are so minor in comparison to what He grants.

Refraining from all Kinds of Complaint

As we have said, those who fail to recognize the real reason for the troubles and misfortunes that befall them say things which can be taken as complaining about God Almighty. It is acceptable to complain about wrongdoers to the authorities to defend our personal rights. In other words, people who think that they are subjected to wrongdoing  would naturally seek justice through petitioning God or the people of justice. However, no person in no form has the right to complain about God to anybody else. Let alone doing that overtly, even the act of puffing and other gestures that show grievance in the face of troubles and misfortunes will be regarded as complaining about God. Therefore, it is commendable to keep away from all kinds of words and attitudes that express complaint in an overt or covert fashion.

Indeed, blaming oneself for troubles and misfortunes depends on a consciousness of serious self-criticism—this in turn depends on a sound faith in God and the Day of Judgment. It is narrated that Umar ibn al-Khattab said, “Call yourselves to account before being called to account.” This clearly shows that self-criticism is directly related to one’s faith in being called to account on the Day of Judgment. When we study the personal prayers and litanies of great saints, it is understood that each of them lived with a serious consideration of self-criticism out of their concern for the accountability of their deeds. For instance, Abdul Qadir al-Jilani debases himself  in one of his  litanies to such an extent that we will probably never do ourselves in an entire lifetime. Likewise, after debasing himself with certain negative phrases, Abu’l-Hasan ash-Shadhili implores God with hope and asks for forgiveness by saying, “So many people like me knocked on Your door of mercy, and were not let down.” Hasan al-Basri’s weekly litany, which is included in the Imploring Hearts,2 also sets an important example. This monumental figure who recited a separate habitual prayer for each day of the week virtually makes a mountain out of a molehill at blaming himself. This hero of faith, who was one of the foremost among the second generation after the Prophet, directly benefiting from the Companions of the Prophet, who stood up as a scholar against the misguided schools of thought in the Basra region, and from whom Imam Azam Abu Hanifa greatly benefited, was a person who kept away from sin even in his dreams. This great man expresses his wrongdoings in such a way that he virtually sees himself as the worst of sinners. He turns to God as if he were an ultimate loser in the spiritual sense, as if he had been one who incessantly committed sins. He would criticize himself every single day.

The Feeling of Self-Criticism That Results in Asking Forgiveness

Individuals who are aware of their wrongdoings with a consciousness of self-criticism consequently resort to repentance and ask forgiveness. After God Almighty mentions different wrongdoings and states that the one who commits them deserves punishment, He gives tidings about the truly repentant: “. . . except he who gives up his way in repentance and believes, and does good, righteous deeds—such are those whose (past) evil deeds God will efface and record virtuous deeds in their place. God is the Forgiving, the Compassionate” (al-Furqan 25:70).

According to this verse, if the ones undergoing spiritual deformation with sins and wrongdoings immediately turn to God in repentance and ask forgiveness, then God will replace their wrongdoings with good deeds. Bediüzzaman approaches this verse differently and says that the unlimited human potential for evil turns into a potential for goodness. Then turning to God in sincere repentance becomes a means for them to undergo such a great transformation.

Asking Forgiveness: A Life Spring for Personal Revival

The Messenger of God, most perfect blessings and peace be upon him, stated the importance of asking forgiveness from God by saying, “Whoever wishes to be rejoiced at the book of his deeds (on the Day of Judgment), let him increase the amount of asking forgiveness (istighfar) in it.”3 Being a hero at asking forgiveness, the Messenger of God also stated that he made istighfar one hundred times a day. We can interpret this situation as a sign of his continuous progress at spiritual journeying, while regarding it as a presentation of the ideal example for all other people to follow. A person with a leading position in a community presents a role model with all of his attitudes and behaviors for the entire community. For example, a corrupt leader of an organization will most probably drift his subordinates to corruption as well. In the same way, the presence of a guide who constantly strives for goodness is a very important incentive in terms of guiding people toward goodness. In this respect, it can be said that the Messenger of God, who was such an ideal role model and who elevated his followers to the horizons where angels hover, made istighfar one hundred times a day. In fact, no matter what level, believers who question their lives in retrospect can find lots of wrongdoings to make them ask forgiveness from God. They might have cast lustful looks at forbidden sights while going somewhere or they might have backbitten somebody in another case, without even realizing this grave sin. Thus, people must realize that even one such sin can bring them to eternal ruin, so they must immediately seek refuge in asking forgiveness. In The Gleams,4 Bediüzzaman drew attention to the fact that seemingly little things might cause someone to be lost for good: “So be alert and careful, always act with caution and in fear of sinking. Do not drown in a morsel, a word, a grain, a glance, a beckoning, or a kiss! Do not cause your faculties—that are so extensive that they can contain the whole world—to drown in such a thing.” People make very serious plans even about worldly matters. For example, before starting a new business, they conduct in-depth feasibility studies and invest accordingly. Then they make monthly analyses to monitor progress and profitability. If even business in this passing world takes so much planning and evaluation, should we not take much more of eternal life into consideration?

I think it will be useful to mention another point related to this issue. Bediüzzaman says, “Prayer and trusting God greatly strengthen our inclination to do good, and repentance and seeking God’s forgiveness defeat our inclination to evil and break its transgressions.” That is, as repentance and seeking God’s forgiveness (tawba and istighfar) serve as a barrier against human inclination for evil and neutralize sins by slamming them with a sledgehammer, supplicating to God similarly strengthens our inclination for goodness. Accordingly, people moving with the wing of repentance and asking forgiveness on the one hand and supplication on the other, by God’s grace, may ascend to the peak of human perfection and find themselves below the feet of the Pride of Humanity, upon him be peace and blessings.

On the other hand, let me express how I wish that—instead of struggling to restore their hearts and spiritual lives—people could build up barriers against their destruction from the very beginning, for it is very difficult to restore something after it has been destroyed. As I have mentioned in different talks, when I was assigned as a young imam to the Selimiye Mosque in Edirne, restoration work had begun. During my stay of six to seven years in Edirne, the restoration of the mosque, which had been built at the time of Sultan Selim III in six years, was still not completed. Because restoring something ruined into its original condition is far more difficult than constructing it anew. So, spiritual restoration of a person who underwent sinful deformation is not as easy as thought. Then one must try to be cautious of destruction from the very beginning and remain vigilant of sins. 

1. Sahih al-Bukhari, Marda, 1
2. Imploring Hearts (Al-Qulub ad-Dari‘a) is a collection of prayers and supplications selected and compiled into a volume by Fethullah Gülen from various Islamic sources. (Ed.)
3. Kanz al-Ummal, 1/475, 2065
4. The Gleams is one of the four main volumes of the collection of the Risale-i Nur (The Epistles of Light) by the leading Islamic scholar Bediüzzaman Said Nursi (1876-1960). The other three main volumes in this modern commentary of the Qur’an are The Words, The Letters, and The Rays. (Ed.)

This text is the translation of “Muhasebe ve İstiğfar

148. Nağme: Ölüm Orucu Tedrici İntihardır!..


Kıymetli arkadaşlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, bugünkü çay faslında “açlık grevi” ile alâkalı düşüncelerini anlattı.

Önce insanın mükemmel yaratılışına ve Hak katındaki kıymetine değinen Hocaefendi, Hazreti Ali’nin (radiyallahu anh) “Kendini küçük bir cirim görüyorsun; halbuki bütün âlemler sende gizlidir. Sen bütün kâinatın bir fihristisin.” dediğini; M. Akif’in de Hazreti Ali’ye isnad edilen bu sözü serlevha yapıp şöyle seslendiğini nakletti: “Haberdâr olmamışsın kendi zâtından da hâlâ sen, / “Muhakkar bir vücûdum!” dersin ey insan, fakat bilsen. / Senin mâhiyyetin hattâ meleklerden de ulvîdir: / Avâlim sende pinhandır, cihanlar sende matvîdir.”

İnsanın kıymetini takdir edemeyen ve cana kıyabilen kimselerin hem kendi mahiyetlerine karşı saygısızlık yapmış hem de Allah’ın emanetine ihanet etmiş olduklarına vurguda bulunan muhterem Hocaefendi, “Başkasının canına kıymak nasıl bir cinayetse, bir insanın kendi canına kıyması da öyle bir cinayettir” dedi. “Kim bir kimseyi, kısas veya yeryüzünde bir fesada mukabil olmanın dışında öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibidir.” (Mâide Sûresi, 5/32) ayetini hatırlatarak, ister başkasını öldürmek isterse de intihar etmek suretiyle bir cana kıymanın, bütün insanlığı öldürmeye denk bir cürüm sayılabileceğini ifade etti.

Fâili kim ve hedefi ne olursa olsun, her intihar saldırısının çok buudlu bir cinayet olduğunu belirten Fethullah Gülen Hocaefendi özetle şunları söyledi: “Hele bu cinayet ‘kutsal’ sayılarak ve din adına yapılıyorsa, bu çok daha tehlikelidir ve -şayet ilaçlarla ve beyin kontrolüyle gayr-i iradî yapmamışlarsa- fâillerinin ötede iflah olmaları mümkün değildir. Canlı bombalar, o işi dini ikâme için yapsalar ve ölüme “Lâilahe illallah” diyerek gitseler bile önce kendileri “cübb” diye cehenneme düşerler. Çünkü, İslam’da gerek sulh gerekse savaş halinde yapılması icap edenler belli kanun ve disiplinlere bağlanmıştır. Sulh halinde kimse kendi kendine harp ilan edip bir insanı öldürme kararı alamayacağı gibi, sıcak savaş esnasında da karşı cephede bulunan çocuk, kadın ve yaşlıları öldürme hakkına sahip değildir. Bu itibarla, hangi açıdan ele alınırsa alınsın, intihar saldırılarını, canlı bombaları ve benzeri terör hadiselerini Müslümanlıkla telif etmek asla mümkün olamaz.”

Ölüm orucunu “tedrici intihar” olarak vasıflandıran Hocaefendi, “Şayet, Allah’a inanılıyorsa, Peygambere inanılıyorsa, Allah’tan gelen semavî kitaba inanılıyorsa, ‘ölüm orucu’ tedrici intihardır. Bunu yapanlar, kendi kadr u kıymetlerini bilememiş, Hak katındaki değerlerini kaybetmiş ve çöplüğe atılacak hale gelmiş olurlar.” dedi.

O insanları bu yanlış işten vazgeçirmek için yapılması gerekenlerin bir an önce ortaya konulması lazım geldiğine dikkat çeken M. Fethullah Gülen, şu hususu dile getirdi: “Canlı bombaları o işten vazgeçirmek lazım. Ölüm orucuna niyet edenleri o işten vazgeçirmek lazım. Bunlar da topluma, bilhassa onlara söz geçirebilecek kanaat önderlerine, ilim adamlarına ve idare edenlere düşen birer vecibedir.”

Bazı kimselerin “Sana ne, adam ölüm orucuna niyet etmiş, ne karışıyorsun?” deyip itiraz edebileceğine de imada bulunan muhterem Hocaefendi, “Herkes kendi karakterinin gereğini yapar.. ama neylersin, insanız. Ölene üzülürüz. O türlü levsiyat düşüncelerine sapanlar hakkında akıbetleri adına endişe duyarız, çünkü insanız!..” dedi ve sözlerini ülkemiz için dua talebiyle noktaladı.

147. Nağme: Mazeret ve Kıbleyi Kalbiyle Bulanlar


Kıymetli Arkadaşlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, 08:31 dakikalık (yeni kaydettiğimiz) bu “nağme”de

***”Ha­ni on­lar­dan bir ce­ma­at: ‘Allah’ın yer­le bir ede­ce­ği ve­ya şid­det­li bir fe­la­ket gön­de­re­ce­ği bu kimselere ne di­ye bo­şu­na öğüt ve­rip du­ru­yor­su­nuz?’ de­miş­ti. O sa­lih ki­şi­ler de: ‘Rab­bi­ni­ze ma­ze­ret ar­z e­de­bil­mek için! Bir de ne bi­lir­si­niz, olur ki Allah’a kar­şı gel­mek­ten ni­ha­yet sa­kı­nır­lar ümi­diy­le öğüt ve­ri­yo­ruz.’ di­ye ce­vap ver­di­ler.” mealindeki (A’raf, 7/164) ayet-i kerime ile ilgili enfes bir hatırayı..

***Hazreti Murad Hüdavendigar’ın tekbir getirirken Kabe’yi görmesini…

***Merhum Bekir Berk Ağabey’in iki hatırasını..

anlatıyor. Dualarınıza vesile olması istirhamıyla arz ediyoruz.


146. Nağme: Sandy Kasırgası ve Dua Sığınağı


Sevgili arkadaşlar,

Öncelikle duyarlılığınız, dostluğunuz, nezaketiniz, “geçmiş olsun” mesajlarınız ve dualarınız için çok teşekkür ederiz.

Dünkü kısa mesajımızda belirttiğimiz gibi, Sandy kasırgası buradan da geçti. Yetkililer bizim bulunduğumuz yerde ve Pennsylvania genelinde de çok yıkım bekliyorlardı ama elhamdülillah korkulan olmadı.

Muhterem Hocamız Âyetü’l-Kürsi’yi başa koyarak bir dua yazdı. O metni hemen her taraftaki tanıdıklarımıza gönderdik; duanın kopyalarını çoğaltıp evlerimizin kapılarına ve bulunduğumuz mekânların sınırı olan ağaçlara astık. Ayrıca, yine Hocaefendi’nin ikaz ve irşadıyla hacet namazları kılıp ilahî hıfza vesile saydığımız niyazlara sarıldık.

Cenâb-ı Allah’a sonsuz hamd ü sena olsun ki birkaç ağaç devrilmesinden başka bizde ve tanıdıklarımızda hasar meydana gelmedi.

Kıymetli Hocamız akşam çay faslında bu meseleye de değindi. Bu “nağme”de muhterem Hocaefendi’nin yazdığı duanın metnini ve yaptığı o açıklamayı bulacaksınız.


Muhterem Hocamızın Kasırga Gibi Afetlere Karşı Yazdığı Dua:

 أَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ  بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

﴿اَللّٰهُ لَۤا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُۤ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَۤاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ﴾

اَللّٰهُمَّ يَا حَافِظُ يَا حَفِيظُ اِحْفَظْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِينَا وَمِنْ خَلْفِنَا وَعَنْ أَيْمَانِنَا وَعَنْ شَمَائِلِنَا

 آمِينْ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالْإِكْرَامِ

 Duayı resim olarak indirmek için tıklayınız

Duayı yazı olarak indirmek için tıklayınız

Enemies of a Happy Marriage


Question: It is mentioned in a saying of the Prophet that driving a wedge between spouses and spoiling a marriage is among Satan’s favorite deeds. How would you recommend married couples stay away from this danger and not have their marriage end in divorce, which is known as the ugliest of lawful deeds in the sight of God?

Answer: Satan is the instigator of all evil deeds and destroyer of good, righteous deeds. We see that negative deeds are ascribed to Satan in the Qur’an, as in: “…Satan decked out their deeds to be appealing to them” (an-Nahl 16:63) and “Then Satan made an evil suggestion to both of them…” (al-A’raf 7:20).

The Stealthy and Sworn Enemy

Satan is further mentioned in the Qur’an as gharur (deluder), as in “…nor let the deluder delude you (in your conceptions) about God” (Luqman 31:33). The original word gharur (deluder) is inflected in the verb form that denotes extreme degree, so its actual meaning is “extremely delusive one.” Thus, Satan has a terrible and dizzying way of deception. He continuously tries to misguide the children of Adam by corrupting their intentions and thoughts with his own twisted ones and intrigues. The term khannas (sneaking whisperer) is used for him in the final chapter of the Qur’an. Because Satan is a stealthy creature who tries to tempt people every which way he can, who withdraws and re-attacks them at every suitable chance, who approaches them in the disguise of being helpful and “seemingly righteous,” who makes beautiful deeds seem ugly, and who does his best to make people slip and fall. As Bediüzzaman puts it, one of the most significant deceptions of Satan is making people deny his own existence (thereby rejecting his influence and interference over their actions). To such a degree that even though some people completely come under his influence and move with satanic impulses, they see themselves as the thinker, decider, planner, and doer in all of such acts. And the carnal soul, which is an innate aspect of human essence, serves as the central control unit or the agent for Satan. As the Qur’an reveals, the carnal soul does not leave a person alone and continually makes evil suggestions. To clarify this with an example, Satan constantly sends different messages to the carnal self similar to those written in Morse code. The carnal self decodes these messages and prompts the person to act accordingly. In the face of such a situation, the children of Adam might act upon the impulses from Satan and the carnal self, and thus commit many evils. Therefore, ending a marriage, separating children from their family, and subsequent material and spiritual misery is one of such grave sins.

Size of the Damage

As mentioned in the initial question, the noble Prophet stated that Satan rejoices at nothing more than a married couple breaking up. Here is the full version of this Prophetic saying. The Devil sets his throne on water: This teaches us about the places frequented by devils and where those creatures are more likely to make people slip and fall. In other words, the Devil resides in places used for immoral pursuits and places—such as beaches—suitable for every kind of evil. Then he sends his forces here and there to do evil: Some of them make people involve usury; some provoke the eye to look at forbidden sights, triggering bohemian feelings and making people act upon their lusts. Some of them control the mouth and make it lie, backbite, or slander others. It can be said that each one of his aides does what they will according to their special ability to tempt. The nearest to him in rank are those that cause greatest dissension. All of them go to the Devil to tell him what they did. One of them comes and says: “I did this and this.” But the Devil tells him, “You have done nothing”: Actually, the Devil is pleased with every sin committed, for in every sin there is a way leading to unbelief. Every sin brings about a dark spot on the heart. At the same time, a person committing a sin virtually takes a step to distance him/herself further from God. However, the Devil expects more from his aides. Then one of them comes and says: “I did not spare such and such man until he broke up with his wife.” The Devil calls him to come nearer and compliments him: “You have done well!”1

This refers to a very common social problem in our time. Breaking up a family is such an important matter for the Devil. While he does not praise many of his aides who have people commit other evils, he may praise much and even reward those who achieve separating married couples. But why is this so important for the Devil? Because, by destroying a marriage, he not only harms the lives of two people, but also that of the children, parents, relatives, loved ones, and in a way an entire society. Given that families are the molecules of a society, broken up families mean dysfunctional society causing serious societal deformations. In addition, separated spouses pose a negative example to others, and this situation might pass to other homes as if it were a contagious disease. Although it appears to be a small scale problem at first sight, this evil done by the Devil and his aides upsets so many things in reality. In this respect, it should never be forgotten that the Devil will not give up striving to turn a cozy home into a hellish pitfall; he will do everything possible to drive a wedge between spouses. Also, he will continually try to damage the family set-up through the acts of devilish people under his control. Undoubtedly, the children of a family caught in such a web of confrontation and conflict will be the ones gravely harmed, since it is not possible for children to grow a sound soul in a family atmosphere of constant unrest. In an environment of constant conflict between a mother and father a child, often stuck in the middle, is put in a difficult situation and every bad word used by the parents against one another will be engraved in the child’s memory. Then the child will go through a series of disappointments and in time, the parents will completely lose respect and credit in the eye of the child. Now think about it, why should the Devil, the sworn archenemy of humanity, not be so rejoiced at such a scene?

Divorce is the Final Solution

The Prophet, peace and blessings be upon him, stated that divorce is the most displeasing of lawful deeds in the sight of God. Therefore, it will be very wise for both sides to have the necessary knowledge about marriage in order to avoid initiating a process doomed to failure. If it was up to me, I would not let anybody get married without taking a few seminars and reading a few books on marriage. For one or two months at least, I would educate the spouses-to-be so that they would be knowledgeable of the significance of married life, mutual rights and duties, how their relations with one another should be, how to raise children, and the like. It is very difficult to have a sound marriage between two people unaware of their spousal responsibilities. On the other hand, it will be a wise precaution to set the marriage on reasonable grounds from the very beginning, for marriage has no tolerance for emotionalism. Besides emotional inclinations, reason must definitely be there to the utmost degree. It is very difficult to have a peaceful and long lasting marriage solely based on good looks and attraction—married life may enter a difficult period and then end when these are lost with time. Therefore, although emotions have a degree of importance, reason, logic, and judgment must absolutely not be ignored; there must be serious thinking before marriage. Let me add that a person considering marriage should not suffice with his or her own thoughts, but should absolutely consult with other people for sound advice. Also, the traditional process of family visits during the engagement period should not be ignored as this will help create an understanding, within acceptable limits, whether there is conformity of character between the two people.

In addition, beginning from the early days of the marriage, the couple must hang on to the religious principles established for the protection of family and show utmost sensitivity at being discreet about confidential family matters. If this can be maintained, the devil’s aides and human devils will not have any opportunity to penetrate into the home and damage it from within. In addition to such precautions, taking a spiritual shield by praying and seeking refuge in Divine protection all the time is also very important for the continuity of a happy marriage.

However, although all the necessary measures are taken and no flaw of reason and judgment is left, the couple might still not get on well or experience serious disharmony. Satan can abuse this situation via his aides from among the jinn and human beings, and set spouses up against one another by constantly goading them with evil whisperings. As a result of all of these, the opinion may arise that the marriage will not last in terms of the apparent conditions. So divorce can be resorted to as a final solution for such a marriage, if no hope of getting along together remains and an atmosphere of peace cannot be maintained. The Qur’an spares pages for telling how spouses who enter such a sensitive process should act. There is even a chapter (at-Talaq) named after divorce. The Pride of Humanity, peace and blessings be upon him, clarified the details about the relevant verses through his Tradition. His Companions and the great scholars of later generations also pondered over the issue and they drew different conclusions and gave rulings. All of these reflect that divorce is no simple matter but a very sensitive issue. Thus, divorce can be considered under the guidance of reason, logic, sound judgment, and conscience—free from emotionalism and egotism—and within a lawful frame, only after trying everything in the name of continuing the marriage but still no light of hope is seen.

1. Sahih Muslim, Munafiqun, 67; Ahmad ibn Hanbal, Al-Musnad, 3:314

This text is the translation of “Mutlu Bir Yuvanın Düşmanları

145. Nağme: 2012 Kurban Bayramı Hutbesi


Sevgili Dostlar,

Değerli büyüklerimizin ve kıymetli arkadaşlarımızın talepleri üzerine istifadeye ve duaya vesile olması dileğiyle Muhterem Hocaefendi’nin huzurunda okunan Kurban Bayramı Hutbesi’ni sesli ve yazılı olarak arz ediyoruz.


Dosyayı PDF olarak indirmek için tıklayınız

 2012 Kurban Bayramı’nda Muhterem Hocamızın Huzurunda Okunan Hutbe

الله أكبر كبيراوالحمد الله كثيرا  – وسبحان الله بكرة و أصيلا

اَلْحَمْدُ للهِ. اَلْحَمْدُ للهِ. اَلْحَمْدُ للهِ الَّذِى هَدَانَا لِهذَا.وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لاَ أَنْ هَدَانَا اللهُ. وَ مَا تَوْفِيقِي وَ لاَ اعْتِصَامِي إِلاَّ بِاللهِ. عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ. نَشْهَدُ أنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَ لاَ نَظِيرَ لَهُ وَ لاَ مِثَالَ لَهُ. اَلَّذِى لاَ أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْهِ. كَمَا أَثْنَي عَلَى نَفْسِهِ. عَزَّ جَارُهُ وَجَلَّ ثَنَاؤُهُ وَلاَ يُهْزَمُ جُنْدُهُ وَلاَ يُخْلَفُ وَعْدُهُ وَلاَ إِلهَ غَيْرُهُ. وَنَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا وَسَنَدَنَا وَمَوْلاَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اَلسَّابِقُ إِلَى الأَنَامِ نُورُهُ. وَرَحْمَةٌ لِلْعَالَمِينَ ظُهُورُهُ. وَصَلَّى اللهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَأَوْلاَدِهِ وَأَزْوَاجِهِ وَأَصْحَابِهِ وَأَتْبَاعِهِ وَأَحْفَادِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ فَيَا عِبَادَ اللهِ؛ إِتَّقُوا اللهَ تَعَالَى وَأَطِيعُوهُ. إِنَّ اللهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ. فَقَدْ قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيمِ. أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ. بِسْــمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ:

لَنْ يَنَالَ اللّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوى مِنْكُمْ كَذلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّهَ عَلى مَا هَديكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنينَ

Muhterem büyüklerim, kıymetli arkadaşlarım,

Bizim dünyamıza has bir kısım büyülü ses ve soluklar vardır. Hakikî mü’minlerin dilinden hiçbir zaman düşmeyen bu nurlu sözler ve gönüllerimize inşirah veren soluklar, hayatımızın her faslına girmiş öyle sırlı nefeslerdir ki, onları, içinde bulunduğumuz bu âlemin en renkli nağmeleri olarak söyler, dinler, değerlendirir ve tahakkukunu beklediğimiz bir tatlı rüyanın da sihirli anahtarları kabul ederiz.

Mâbed içinde, mâbed dışında her zaman vird-i zebânımız olan “kelimât-ı tayyibe” de diyeceğimiz bu nurlu sözler, bizim hayatımızla o kadar bütünleşmiştir ki, farkına varalım varmayalım, her gün onları defalarca tekrar eder dururuz tekrar ettiği gibi göklerde meleklerin, hâl ve keyfiyet diliyle canlı-cansız bütün nesnelerin.. Allah’ın yüceliğini haykıran her ses, söz ve görüntü karşısında “Allahu Ekber” der, O’nun ululuğunu ilân eder; O Rahmeti Sonsuz’un sağanak sağanak başımızdan aşağıya boşalan nimetleri sayılıp seslendirildiğinde “Elhamdulillah” sözleriyle mukabelede bulunur; O’nun eşi ve menendi olmadığını hatırlatan her beyan, her îmâ ve her işaret karşısında da “Sübhanallah” mülâhazalarıyla gürleriz.. her vesileyle hep O’nu düşünür, O’nu yâd eder, O’nunla olan münasebetlerimizi gözden geçirir, fikren ve hayâlen her gün kim bilir kaç kez canlara can “O’nun maiyyeti” hülyalarına dalarız. Hatta bazen duyma ve hissetmemiz öyle derince olur ve heyecanlarımızın debisi öylesine yükselir ki, o esnada ruhlarımızda beliren aşkın mülâhazaları ve gönüllerimizden taşan yüksek hisleri bir kısım iç çekmelere, hıçkırıklara emanet eder ve gözyaşlarının engin ifadelerine bırakırız.

Bilhassa bazı gün ve gecelerde, çevremiz bu ses ve soluklarla öyle ledünnî bir hâl alır, her şey öyle fevkalâdeleşir ve hayat öyle füsunlu bir renge bürünür ki, gözlerimize her yandan değişik dalga boyunda ışıklar akmaya başlar ve kulaklarımız bu hususî sesleri Cennet ırmaklarının çağıltıları gibi bir zevk zemzemesi içinde dinlemeye durur; bizi ve düşüncelerimizi aşan fâik ve gizli bir güçle, yüksek debili bir sevinç ve neş’e çağlayanı içine sürüklendiğimizi hisseder gibi olur, iç içe hayret ve hayranlıklar yaşarız. Hele dört bir yandan yükselen tekbirler, bazen bize bir sûr sesi gibi gelir, uyarır hepimizi içinde bulunduğumuz dünyevîlikten; akseder dil ve dudaklarımıza o lâhûtî kelimeler; mırıldanırız aynı şeyleri hep beraber. O sesi, bazen yitirdiğimiz Cennet’e bir çağrı gibi duyar, koşarız binlerce yıllık yitiğimizi bulmaya ve o öldürücü hasretten kurtulmaya.

Tekbir; Cenâb-ı Hakk’ın her şeyden üstün, her hususta en yüksek ve en yüce olduğunu ilan etmek, daha doğru bir ifadeyle “Yegâne büyük O’dur; büyük, Allah’tır!” hakikatini seslendirmek, azamet ve kibriyâ atmosferinin değişik tecellileri karşısında “Allahu ekber” diyerek müteâl bir ululuğun müşahitleri olduğumuzu haykırmaktır.

Risâletin ilk günlerinde Rasûl-ü Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz, Hira Sultanlığı’nda vahiy meleğinin sesini işitip kendisini görmüş; çok geçmeden onu yerle gök arasını doldurmuş bir vaziyette bir kere daha müşahede etmiş; vahyin ağırlığından ve Cebrail aleyhisselamın heybetinden titremeye başlamış ve hemen ailesine gelerek “Beni örtün, beni örtün!” demişti. Çok geçmeden Cenâb-ı Hak, şöyle buyurmuştu:

يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ

“Ey (yalnızlık ve inziva arzu eder gibi) örtüsüne bürünen (yüce nebi)! Kalk ve inzar et. Ve Rabbinin büyüklüğünü ilan et.” (Müddessir, 74/1-3) Kalk, karanlıkta kalmışların imdadına koş! Şu şaşkınlık ve sapıklık içinde yuvarlanan yığınları eğri yolun encâmından ve sapıklığın ürperten neticelerinden sakındır. Ve zatında büyük Rabbinin yüceliğini yeri göğü çınlatırcasına bütün gücünle haykır! Yer gök senin âvâzınla inlesin! Cin ve ins, senin sedânla Rabbinin tek büyük olduğunu bir kere daha işitsin.

Bu ayet nâzil olur olmaz Fahr-i Kâinat Efendimiz hemen doğrulup kalkmış ve tekbir getirmiş, Hazreti Hatice de onunla beraber “Allahu Ekber” demişti; zira, tekbir bir manada ilk emir ve peygamberin ilk vazifesiydi. Önemi ilahî beyanla vurgulanan ve “Allahu ekber” cümlesinde ifadesini bulan “tekbîr” daha sonra en çok tekrarlanan İslam remzi ve mü’minlerin şiarı oldu.

Öyle ki, biz daha doğar doğmaz kulağımıza okunan ezanla o en büyük hakikatin sesini duyarız. Sonra da ömür boyu hep onunla soluk alıp veririz. Günde beş kere minareden yükselen kutlu seste ve her farz namaz için getirilen kâmette onu tekrar ederiz. Namaza başlarken, mâsivâya ait her şeyi kendimize haram kılarak harem dairesine adım atma, bütün dünyevîlikleri kapının dışında bırakma ve yalnızca Sultan-ı Kâinat’a teveccühte bulunma adına bir söz verircesine yine “Allahu ekber” deriz. İbadete onunla başlandığı için “iftitah tekbîri” dendiği gibi; namaz içinde bazı şeylerin yapılması onunla yasaklandığından “tahrim” ya da “ihram tekbîri” de denen bu mübarek sözle bir ahidde bulunmuş; o andan itibaren, namazın bütün dakikalarına, saniyelerine ve saliselerine de tekbîr ruhunu işleme, bir manada bütün bütün namaz kesilme ve adeta namazlaşma sözü vermiş oluruz. Akabinde ruhumuzun miracı olan bu yolculuğun bir bölümünden diğer bölümüne geçişte hep aynı mübarek duygu ve düşüncelerle aynı bereketli kelimeleri tekrarlar; tekbir ruhunun kıyam, kıraat, rüku ve secdemize de sirâyet etmesine özen gösteririz. “Huzurunda el pençe divan durulacak yegâne büyük Sensin Allahım! Kendisi için iki büklüm olunacak tek ilah Sensin Allahım! Baş ayak aynı yere konulup yüz yere sürülecek ve ulûhiyetine secdeyle mukabele edilecek eşsiz mabud Sensin Allahım! El açılıp kendisinden dilekte bulunulacak biricik Rabb Sensin Allahım!..” mülahazalarıyla kanatlanırız. Namazın rükünleri arasında “Allahu ekber” dememiz, adeta benliğimizden sıyrılıp küllî dairelere girişimizin, birer birer mertebeleri aşıp manen terakkî edişimizin işareti ve her bir “Allahu Ekber” bir miraç basamağını daha geride bırakışımızın remzi olur.

Duha, evvâbîn, teheccüd, cenaze ve bayram namazı gibi ibadetlerin içinde ve sonrasında, sabah akşam okuduğumuz me’surâtta ve sâir dualarımızın hemen hepsinde, gece yatağa uzanacağımız esnada, yolculuklarda tepeleri aştığımız sırada, kurbanımızı keserken ve hatta yangın gibi felaketlere karşı mücadele ederken hep “Allahu Ekber” der, bir kere daha bu yüce hakikate iltica ederiz.

Hele Hak dostları, enaniyet, ucub, gurur ve kibir gibi öldürücü virüslerin panzehri gördükleri tekbîri, hayâtın zarurî bir parçası hâline getirmiş; ruhlarına onunla nefes aldırıp verdirmiş; zafer, saadet ve inşirah sahnelerini de tekbîrlerle taçlandırmışlardır. Görünme, duyulma, tanınma ve bilinme arzusu türünden şirk şaibesi taşıyan düşünce ve fiillerin en küçüğü karşısında bile tekbîrlerle gürlemiş; sürur ve coşku ifâdelerini de yine tekbîrlere yüklemişlerdir.

Aslında her güzel davranışımızda olduğu gibi sevincimizi tekbîrle ifade edişimizde de Rehber-i Ekmel Efendimiz’den bir iz ve bir hatıra vardır. Nitekim, peygamberliğin ilk döneminde bir müddet vahiy kesilmiş ve Hazreti Rûh-u Seyyid’il-Enâm (aleyhissalatü vesselam) kendi ufku itibariyle, onu önemli bir inkıtâ saymıştı; âdeta bir husûf (ay tutulması) yaşadığını düşünerek çok hüzünlenmişti. Müşriklerin, “Rabbi onu terk etti” demeleri Şânı Yüce Nebî’yi daha da üzmüştü. Oysa ki, bir süreliğine vahyin kesilmesi adeta daha derin bir yöneliş çağrısıydı; Allah (celle celâluhü) geçici bir kabz tattırmak suretiyle, onun teyakkuzunu tetiklemeyi, teveccühünü güçlendirmeyi ve iştiyakını arttırmayı murad buyurmuştu. Nihayet, “Ey Rasûlüm! Rabbin seni asla terk etmedi ve sana darılmadı da.” (Duha, 93/3) ayetini de ihtiva eden Duhâ Sûresi nazil olmuştu. Bu sûre indiğinde Habîb-i Ekrem o kadar çok sevinmişti ki, sürur ve inşirahını “Allahu ekber” tekrarlarıyla ilan etmişti. İşte, biz Yüce Rehberimizin o memnuniyetine ortak olurcasına Duhâ Sûresi’nden itibaren okuduğunuz her sûrenin sonunda da “Allahu ekber” deriz.

Bayramlar da gerçek manasını tekbirlerle bulur ve onlarla daha bir güzelleşir. Hazreti Sâdık u Masdûk (aleyhi ekmelüttehâyâ) Efendimiz, “Bayramınızı tekbir getirmek suretiyle süsleyiniz.” buyurmuştur. Özellikle kurban bayramı “teşrîk tekbirleri” sayesinde yeryüzü işi olmaktan çıkar, semavî bir mana ve tarifsiz bir te’sire ulaşır. Arefe günü sabah namazından itibaren bayramın dördüncü gününün ikindisi de dahil, yirmi üç vakit namazın farzları arkasından birer defa “Allahu ekber Allahu ekber, Lâ ilâhe illallahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillahi’l-hamd” demekten ibaret olan “teşrîk tekbiri” kısaca şu manaya gelmektedir: “Allah yegâne büyüktür; evet büyük Allahtır. Allah, kendisinden başka mâbûd-u bilhak, maksûd-u bilistihkak olmayan zattır ve ululuk tahtının sultanı tek ilahtır. Büyük Allah’tır ve ezelden ebede, kimden kime olursa olsun her ne kadar hamd ü şükür varsa, hepsi sadece Allah’ın hakkıdır.”

Kurban bayramında evler, sokaklar, mabetler, dağlar, taşlar tekbirlerle lerzeye gelir inler. Bu kutlu zaman diliminde hemen herkes, her şey ve her yer âdeta dil kesilir ve konuşur. Arafat bir mahşer gibi kaynar ve köpürür, bir hesap meydanı gibi endişe ve ümit soluklar.. Müzdelife, Minâ yoldakilerin telaş ve tedarikiyle uğuldar.. Ka’be, sinesi hasretle yanan gufrana susamışların nabzı gibi atar.. ve dünyanın dört bir yanından yükselen “Büyük Allah’tır” ikrarları gidip mukaddes topraklardaki inleyişlerle buluşur. Tek bir korodan, hatta sadece bir ağızdan çıkıyor gibi olan bütün bu sesler, soluklar Hakk karşısında divan durmuş inleyen bir mükerrem kulun çığlıklarıymışçasına gider verâların kapılarına dayanır.

Andelîb-i Zîşân Efendimiz’in bin dört yüz küsur sene evvel âl ve ashabıyla söylediği ve ümmetine emrettiği “Allahu Ekber” kelâmının bir nevî aks-i sadâsı olarak Arafat, Müzdelife, Minâ ve Mescid-i Haram’da yüz binlerce insanın birden telbiyelerle, tekbirlerle, tehlillerle inlemesi ve yeryüzünün her köşesinden milyonlarca mü’minin aynı kelime-yi kudsiyeyle gürlemesi, küllî bir ubudiyet mahiyetini alır. İslâm âleminin zikir, tesbih ve tekbirleriyle büyük bir zelzeleye tutulmuş gibi haşyet içinde titreyen dünya bütün kara ve denizleriyle “Allahu Ekber” der, semaları dahi çınlatır ve berzah âlemlerine de dalgalar gönderir.

Biz bayram boyunca her tekbirle dünü, bugünü ve yarını bir arada yaşarız. Evvela, hayalen teşrîk tekbirlerinin başlangıcı olarak rivayet edilen hadiseye uzanırız. Hazreti İbrahim, gördüğü salih rüya üzerine -İbn Abbas hazretlerinin ifadesiyle “Peygamberin rüyası vahiydir- oğlunu Allah yolunda kurban etmeye karar verir ve ona seslenir: “Evladım, rüyamda seni kurban olarak boğazlamaya giriştiğimi gördüm, sen ne dersin bu işe!?.” İsmail aleyhisselam durumu anlar; babasının rikkatli yüzüne sevgiyle bakar, merhametli yüreğine canı yanar, teselli eder onu: “Babacığım! Hiç düşünüp çekinme, Hakk’ın buyruğunu yerine getirmekte tereddüte düşme. Teslim ol Rabbine, sana Allah tarafından ne emrediliyorsa onu yap. İnşaallah, benim de sabırlı, dayanıklı biri olduğumu göreceksin!” der. Canını Allah yolunda vermek üzere boynunu uzatabilen bir yiğit… İtaatteki inceliği kavrayan ve Cânan uğruna kurban olmayı temsil eden tevhid delikanlısı, Hazreti İsmail.. ve kalbi rikkatle, şefkatle çarpan baba Hazreti Halîl. Her ikisi de Yaratan’ın emrine teslim.. Hazreti İbrahim oğlunu şakağı üzere yere yatırır; o narin boğaza bıçağı sürmek için hazırlanır. Yürek yakan ve göz yaşartan bu sahneye şahit olan Hazreti Cebrail “Allahu ekber Allahu ekber” diyerek tekbir getirir. İbrahim (aleyhisselam) bu sesi işitince başını gökyüzüne çevirir ve müjdenin yetişmekte olduğunu anlar, sevinir; “Lâ ilâhe illâllahu vallahu ekber” diye cevap verir. Kurban edilmeyi beklerken bu tekbir ve tevhîd kelimelerini duyan Hazreti İsmail de “Allahu ekber velillâhi’l-hamd” der şükrünü dillendirir.

Bilhassa eyyâm-ı teşrik boyunca hemen her tekbirde bir kere daha Hazreti Bilal’i hatırlarız. Önce, Mekke gündüzünün öğle sıcağında alev alev olmuş kumlara gömülen, üzerine kaldıramayacağı ağırlıkta koca taşlar dizilen ve saatlerce kendisine işkence edilen büyük sahabiden “Ehad, ehad, ehad!..” sesleri duyarız. Ehad, rakamlar içinde tektir; ikincisi, üçüncüsü bulunmaz. Evet, Allah birdir, isneyniyeti muhal, eşsiz, emsalsiz bir.

Sonra, Ehad âb-ı hayatıyla yeniden doğan, güçlenen, hürriyete eren, Medine’ye hicret eden ve En Sevgili’nin hizmetine giren Hazreti Bilal’i Mescid-i Nebevî’nin bitişiğindeki evin tavanına çıkmış halde görürüz. Yanık ve tiz sesiyle adeta bütün kâinata sesleniyordur: Allahu Ekber, Allahu Ekber. Ezan okuyordur İslam’ın ilk müezzini. Kavuran güneş, kızgın kum ve bitip tükenmez eziyetler karşısında ancak bir fısıltıyla söyleyebildiği “Ehad” ikrarlarına mukabil şimdi “Ekber” diye inliyor; en yüksek perdeden var gücüyle sesleniyordur: Allahu Ekber… Allahu Ekber…

Ezan teşri kılınmıştır ama henüz bâtıl ayaktadır; “Büyük O’dur” hakikatini arzın göbeğinde ve küllî planda seslendirmek için hâlâ zaman lazımdır. Bundan dolayı da Bedir’de yine “Ehad” sesini işitiriz. Bu defa Ashab-ı Kiram hep beraber “Ehad! Ehad!” dedikçe âdeta semalar deliniyor ve her “Ehad” sözüyle aşağıya tabur tabur melekler iniyordur. Sanki bir şehrâyin tertip etmek ve Bedir’in zaferini kutlamak için semavâtın sâkinleri yeryüzüne akın ediyordur. Meleklerin başlarında beyaz sarıklar ve sırtlarında kar rengi urbalar vardır. Çünkü sahabe Bedir’e gelirken beyaz urbalarla gelmiş ve dillerindeki parolaya kurban olmak için azmetmiştir: “Ehad! Ehad!”

Hayalen birkaç sene sonrasına ulaşırız: Cenâb-ı Hak Mekke’nin fethini de lütfetmiştir. Fazilet Güneşi Efendimiz, tevazu, mahviyet ve şefkat şuaları saçarak şehre girerken, Allah’a minnet ve şükran hisleriyle dopdoludur. Ka’be’ye varıp “Hak geldi, batıl yıkılıp gitti.” ferman-ı ilâhîsi eşliğinde putları da birer birer yere seren Rasûl-i Kibriya, şükür ve sürurunu tekbir getirerek dışa vurunca, Müslümanlar da hep bir ağızdan “Allahu Ekber! Allahu Ekber!” diyerek Mekke ufuklarını bu kutsî sadâ ile doldururlar. Derken, Ehad’le dirilip “Ekber”in ilancısı olan Hazreti Bilal, Kâ’be’nin üzerinde, pırıl pırıl çehresiyle beliriverir; kabından taşmakta olan hasret, hicran, aşk ve heyecanla “Allahu Ekber, Allahu Ekber” diye gürler ve ezan-ı Muhammedi ile Mekke dağlarını çınlatır. Bu ulvî nidâya, mübarek beldenin dağı, taşı, hatta yıllar önce Bilal’in soluklarını emen kızgın kumların her bir tanesi “Allahu Ekber! Allahu Ekber!” diyerek karşılık verir. Artık o ses, kıyamete dek yankılanıp duracaktır.

İşte biz bayramlarda, Beytullah’tan yükselen o sesi duyar gibi oluruz yanı başımızda, cihanın her yanında ve serhat boylarında. Dünya muvazenesi için tehlikeleri göğüslemiş ve devletler arası dengeyi temin uğrunda, yaşama haz ve zevklerini feda etmiş fatih orduların gürül gürül tarrakaları gelir kulaklarımıza. Peygamber emanetine sahip çıkmış ecdadımızın dillere destan mücahedeleri neticesinde, tekbir bayrağının dünyanın en ücra köşelerinde bile dalgalandığını, nice yüz bin minareden ruh-u revân-ı Muhammedî’nin şehbal açtığını ve göklerin nura gark olduğunu hayal âlemimizde seyre koyuluruz.

Evet biz, bu ses ve bu sözlerde mübarek bir milletin bütün bir geçmişini, bu koskoca geçmişte oluşup gelişen değişik değerler manzumelerini görür, duyar, dinler; o dağlar cesametindeki dinî vâridâtımızın temâşâsıyla âdeta mest olur ve kendi kendimize, “Bir zamanlar biz de millet, hem nasıl milletmişiz” diye mırıldanırız; mırıldanırız zira, minarede başlayıp mâbedin içinde noktalanan bu sesler bazen o kadar mazi televvünlüdür ki, onların her bir demetinde bütün tarihimizi ve ecdadımızın o enginlerden engin heyecanlarını duyuyor gibi olur ve kendimizi adeta onların arasında buluruz.

Şu kadar var ki, her tekbirle bunları hayal ederken, bir yandan, gönüllerimizi bu hakikatlere uyaran ve ötelerden gelen üns esintilerini ruhlarımıza duyuran Allah’a hamd ü senâ hisleriyle iki büklüm olur; yerle gök arasındaki kopukluğu giderip bir kere daha arzı semalara bağlayan, körkütük yaşadığımız şu âlemde bize Rabbimiz’i tanıtan ve kulluk adâbını talim buyuran Fahr-i Kâinat Efendimiz’e minnettarlığımızı salat ü selamlarla seslendirir; mukaddes emaneti kırmadan, çatlatmadan sonraki nesillere intikâl ettirmek için ölüp ölüp dirilen ve destansı adanmışlıklar sergileyen selef-i sâlihîni hayırla yâd ederiz. Diğer taraftan da İslam’ı çok ucuz bulduğumuzu, bu devlete meccanen nâil olduğumuzu, günümüze kadar bin bir fedakârlıkla hazırlanan ümranların üzerine birer mirasyedi gibi konduğumuzu, dahası durduğumuz yerin hakkını veremediğimizi ve mazhariyetlerimize yakışan bir duruşa geçemediğimizi düşünür hüzünleniriz.

Bedbinlik ve inkisarın ruhlarımıza yol bulabileceği bu noktada bir kere daha “tekbîr”e sarılırız. Zira, “Allahu ekber”in bir mânâsı da şudur: Cenâb-ı Hakkın kudreti ve ilmi, her şeyin fevkinde büyüktür; hiçbir şey O’nun ilminin haricinde kalmaz ve kudretinin tasarrufundan kaçamaz, kurtulamaz. İlahi ilim ve kudret, korktuğumuz en büyük şeylerden daha büyüktür. Bu itibarladır ki, büyük musibetlere ve büyük maksatlara karşı, herkes “Allah büyüktür, Allah büyüktür” der, kendine teselli, kuvvet ve nokta-i istinat yapar. Bizim için de en önemli güç, kuvvet, istinat ve inşirah kaynağı tekbîr hakikatidir. Âciz, zayıf ve muhtaç olsak da “Allahu Ekber”! Dost vefaya yanaşmasa, düşman cefadan usanmasa da “Allahu Ekber”! Önümüzdeki yollar sarp ve yokuşsa da “Allahu Ekber” Allah’ın büyüklüğünün ayrı bir tecellî buudu; bazen, çok küçük varlıklara büyük işler gördürerek, esbâbın önemsizliğini vurgulaması ve farklı bir üslupla kendi ululuğunu hatırlatmasıdır. Kudreti Sonsuz, dilerse bir kısım sıradan, düz insanlara, gönüllerin kapılarını ardına kadar açar ve sevgi saltanatında onlara âdeta Süleymanlık bahşeder: Allahu Ekber!..

Her bayram böyle rengârenk ve gülbanklarla doğar ruhlarımıza. Bu mübarek günler, ilhamları ve hatırlattıklarıyla mest eder gönüllerimizi. Yunmuş, yıkanmış ve bütün bütün yenilenmiş hissederiz kendimizi. Ümit ve reca hisleriyle bekleyişe geçeriz hem buradaki dirilişimizi hem de ba’s ü ba’del mevtimizi. Yüce Rabbimizden diler ve dileniriz -doğduğumuzda kulağımıza ezan okunduğu gibi- mahşer-i ekberde haşir ezanını işittiğimiz zaman da “Allahu Ekber” diyerek kıyam etmeyi ve ahiret bayramına ermeyi…

أَلاَ إِنَّ أَحْسَنَ الْكَلاَمِ وَ أَبْلَغَ النِّظَامِ. كَلاَمُ اللهِ الْمَلِكِ الْعَزِيزِ الْعَلاَّمِ. كَمَا قَالَ اللهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِي الْكَلاَمِ. وَ إِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ.

وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ. أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْـمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ وَاٰخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

اَلْحَمْدُ للهِ. اَلْحَمْدُ للهِ. اَلْحَمْدُ للهِ حَمْدَ الْكَامِلِينَ كَمَا أَمَرَ. نَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللهُ وَ نَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ النَّبِيُّ الْمُعْتَبَرُ. تَعْظِيمًا لِنَبِيِّهِ وَ تَكْرِيمًا لِفَخَامَةِ شَانِ شَرَفِ صَفِيِّهِ.

فَقَالَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ قَائِلٍ مُخْبِرًا وَ آمِرًا: {إِنَّ اللهَ وَ مَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيمًا} لَبَّيْكَ…

{وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَلَم يَكُنلَّهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلَّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيراً}

(Dualarınıza vesile olması istirhamıyla… Hazırlayan ve Okuyan: Osman Şimşek)

144. Nağme: 2012 Kurban Bayramı Duası


Sevgili Dostlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi her bayram sabahı ümmet-i Muhammed (aleyhissalatü vesselam), ülkemiz ve bütün insanlık için dua ediyor/ettiriyor. Bazen bayram namazından önce de bir iki saat okunan dualara namaz akabindeki hulasa ile hatime veriliyor.

Bu  bayram namazı sonrasında yaptığımız duayı bir kerecik de olsa dinleyip “amin” demeniz istirhamıyla ekte arz ediyoruz.


143. Nağme: Gurbette Kurban Bayramı ve M. Hocaefendi ile Bayram Namazı


Sevgili Dostlar,

Kurban bayramınızı gönülden tebrik eder, iki cihan saadeti dileriz.

Muhterem Hocamızla beraber eda ettiğimiz namaz, okunan hutbe, yapılan dua ve çocukların bayram neşesinden bazı bölümleri içeren 14:34 dakikalık videoyu arz ediyoruz.


Dosyayı indirmek için tıklayınız

Dosyayı nisbeten daha kaliteli (HD) olarak indirmek için tıklayınız

Bizim İklimden Kurban Bayramına Dair İlk Haberler


Sevgili dostlar,
Kurban bayramınızı can ü gönülden tebrik eder iki cihan saadeti dileriz. Bizim iklimden bayram görüntülerini hazırlıyoruz; inşallah, bu gece tamamlayıp sabah paylaşacağız.
Şimdilik ilk haberlerimizi verelim: Bir Kurban Bayramı’nı daha gurbette hüzünle karşılayan Fethullah Gülen Hocaefendi ‘yi sevenleri yalnız bırakmadı. Bayram namazını ziyaretine gelen dostları ile birlikte eda eden Hocaefendi her bayramda olduğu gibi yine çocukları sevindirdi. İki hafta önce vefat eden kardeşinin yokluğunun ardından ilk defa bir bayramı idrak eden Hocaefendi’nin kederli olması dikkat çekti. Kurban Bayramı’nda hüzünlü olduğu her halinden belli olan Hocaefendi, bundan yaklaşık iki hafta önce vefat eden kardeşi Hasbi Nidai Gülen’in yokluğunda ilk bayramı idrak etti.
Bayram namazını ziyaretine gelenler ile birlikte kılan Fethullah Gülen Hocaefendi, “Tekbir” yani “Allah-u Ekber” ifadesinin anlamı, kurbanın manası, insanın Allah ile olan irtibatında kurbanın önemini içeren hutbeyi zaman zaman ağlayarak dinledi. Hutbenin ardından yapılan duada Suriye’de akan kanın durmasına, Müslümanların birlik-beraberliğine, insanlığın refahı ile huzuruna Kurban Bayramı’nın vesile olması niyaz edildi.
Kesilen kurbanın ardından ziyaretine gelenlerin çocuklarını da sevindirmeyi unutmayan Hocaefendi, her bayramda olduğu gibi küçüklere harçlık ve çikolata verdi. Minik ziyaretçilerinin başını okşayıp onlardan kendisi için dua etmelerini isteyen Hocaefendi, daha sonra Türkiye’deki yakınları ile telefonla ve internet üzerinden görüntülü konuştu. Erzurum’da yaşayan ablası Nurhayat Seven ile internet üzerinden canlı görüşen Hocaefendi’ye ablasının sürekli dua ettiği duyuldu. Ablasının duasına, ”amin, cümlemizi inşallah…” gibi sözler ile cevap veren Hocaefendi’nin gözyaşlarını zor tutuğu görüldü.

142. Nağme: İFK Hadisesi ve Hazreti Âişe’nin İffeti


Kıymetli Arkadaşlar,

Bugünkü dersimizde Nur Sûresi 11-27. ayetlerin tefsirini, özellikle İfk (Hazreti Âişe annemize atılan iftira) hadisesini anlatan ilahî beyanların açıklamalarını okuduk.

Bu 22:32 dakikalık ses kaydında hem o elim vakıanın rivayetlerde nasıl geçtiğini hem de muhterem Hocamızın değerlendirmelerini bulacaksınız.

Ayrıca, bu nağmemize derste çektiğimiz en son fotoğrafı da eklemek istiyoruz.


Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi Ders Esnasında

Thoughts of Eid


The Eid of Sacrifice has always been a symbol of heroism, self-sacrifice, not waiting any worldly gain, and surrendering oneself to God since the time of the Prophets Abraham and his son Ishmael. Eid of Sacrifice comes booming with proclamations of greatness of God, and the sound rings out everywhere. The melody of these proclamations sounds out like a great epic. During the Eid of Sacrifice homes, streets, places of worship, mountains, and rocks resonate with glorification of God. As the calls to prayer with the exaltation of God rising from minarets permeate in enrapturing notes and reach into our homes, everybody—in urban or rural areas alike—joins this heavenly state, and even pastures ring out with sound of lambs joining in. In that blessed section of time, almost everybody, everything and every place begin to talk. The teeming Plain of Arafat resembles a ground for the Judgment Day, it breathes with anxiety and hope, like a ground of reckoning. Muzdalifa and Mina fill with the hubbub of those on the way. All of these sounds rise to heavens, like cries of most blessed persons supplicating to God. With these sounds with a hint of eternity, we feel the treasures of our feelings open up, as if declaring the boundlessness of our feelings and infinity of our dreams. And our most special feelings pour out to all sides, like beads whose string is broken. As we hear these magical sounds frothing everywhere and rising to heavens, we experience a heavenly joy and feel as if we were drinking a resurrecting potion distilled from love, zeal, and charm of the Eid. We view the path we walk and read our book of destiny from the peaks our hearts are elevated to by faith, servanthood to God, and consciousness in this servanthood. We say, “This is our book!” and smile sweetly at our fortune. The delight of these blessings enfold our souls so softly that our eyes reflect gratitude and our feelings become verdant as if spring has come. And then the inspiration flowing into our souls and the prayers rising to the realms beyond on the wings of Divine providence amount to a heavenly meaning, a state, and an effect transcending our nature. In such a way that every new hour, minute, task, and opportunity gains a quality that is worth experiencing more profoundly and utilizing more consciously. Then the consciences enraptured with spiritual pleasures pray for more Divine blessings and seek further rapture. As worship and spiritual delights permeate the days of Eid in the serene atmosphere of faith and decent traditions, we more clearly feel attaining a new form of existence, being eternalized, our hearts’ expanding like the space, and our minds’ illumination with Divine inspirations. And then we think we transcend our physicality and become completely spiritual beings… We flow towards eternal promises heralded to our hearts by faith. With the intense feelings we experience during the days of Eid we mostly feel as if we were flying in the air or sliding towards the climate of spirituality through a joyful, harmonious, and smooth way. And sometimes we acquire an elegant and poetic state like birds soaring in the sky without flapping their wings, like branches swaying on treetops, or like flowers emitting fragrances as they bow with the blowing breeze. Sometimes we become completely immersed in sentimentality that we start weeping with every glorification and otherworldly sound we hear and end up drenched in tears. And sometimes we feel overjoyed and think ourselves to be riding fireworks and zooming in lights through the sky. And sometimes we feel to be journeying between stars on a magic prayer rug. Sometimes we feel moved with bleating of sheep and lambs and start to melt inside like candles, under the influence of some strange feelings. And sometimes we see these in such a natural, well placed, and dizzying harmony that we feel fascinated before the mysterious weaving of destiny and say “there cannot be anything more perfect than this.” Sometimes the prayers, glorifications, and recitations rising from minarets and the resonances they make in consciences become so poetic, flow into people, and charm them in such a way that I think no other delight in our heart can reach such profundity nor can they ever become so influential. And when the breezes of daybreak join these sounds and words like background music, our excitement rises to an indescribable level, and our emotions become a deluge. Particularly during major pilgrimage, the words expressing the greatness of God and surrender to Him ringing out everywhere let us proclaim our most venerated feelings in the highest pitch and our most special feelings in the most touching tunes; we virtually make a rehearsal of the Judgment Day. Before these scenes, which are both heartwarming and awe-inspiring, and with these words as deep and natural as can be we journey through different places and carry out different duties, but we always turn our back to ways to Hell, our eyes are enraptured with the Paradise beckoning on the horizon, and our hearts set to seeking good pleasure of God.

With all of these feelings, we transcend our limits, leave behind endless self-concerns, set our thrones on the horizons on the heart and spirit, and we scatter the ashes of the body and physicality with their worldly sides… and then re-ignite the sparkles brought from heaven we keep in a corner of our consciences… under that flame, heat and light we heartily salute this new existence of ours, and smile at our fortune.

This text is the translation of “Bayram Düşünceleri

141. Nağme: Sâdıkların Kalbleri Titrer!..


Sevgili Arkadaşlar,

Dünkü ikindi sohbetinin sonlarına doğru muhterem Hocamıza şöyle bir soru sorduk:

Cüneyd-i Bağdadî Hazretleri, iç-dış bütünlüğünü koruma sadedinde, “Sâdık kimse kıvrım kıvrımdır, günde kırk defa hâlden hâle girer; aksine bir mürâî ise, kırk sene ızdırapsız olarak kaldığı yerde kalır.” diyor. Sıdk ile vecel (yüreğin tit tir titremesi) arasında nasıl bir münasebet söz konusudur?

Evet, tahmin edeceğiniz gibi, bu sohbetin tamamını Bamteli olarak neşredeceğimiz günü beklemeye gönlümüz razı olmadı ve hiç olmazsa muhterem Hocaefendi’nin yukarıdaki soruya verdiği cevabı hemen size de ulaştırmak istedik.

09:43 dakikalık bu güzel hasbihali dualarınıza vesile olması istirhamıyla arz ediyoruz.


139. Nağme: Sevgide Denge


Sevgili dostlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi dün ikindi sohbetine sevgi ile alakalı mülahazalarını dile getirerek başladı. Sorumuzu soracağımız ana kadar da aşk ve muhabbetle ilgili bazı hususlara dikkat çekti. Rasûl-ü Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz’in şu mübarek sözlerini şerhetti:

أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا

 وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا

“Muhabbetinde dengeyi gözetip sevdiğin insanı ölçülü sev; belki bir gün nefret hislerini tetikleyen bir kimse haline gelebilir.

Kin ve nefret duygularını harekete geçiren kimseye karşı da öfkende dengeli ol, kim bilir o da bir gün sevgini celbeden bir insana dönüşebilir.”

Dünkü sohbetin sevgi konusunun işlendiği 13:30 dakikalık o çay faslını pazartesi gününü beklemeden neşrediyoruz.


138. Nağme: Tehlikeli Değişim


Kıymetli arkadaşlar,

Daha önce de belirttiğimiz gibi, “nağme”leri neşretmeye başladığımız günden itibaren muhterem Hocamızın sözlerini kaydetme mevzuunda daha hassas davranıyor; sadece ikindi sohbetlerini ve dersleri değil, hangi ortamda olursa olsun Hocaefendi’nin önemli görüp ifade ettiği her meseleyi size de ulaştırmaya çalışıyoruz. Bugünkü nağmemizde de aziz Hocamızın bir vesileyle dile getirdiği değişimle alakalı hususları sizinle paylaşmak istiyoruz.

Dualarınıza vesile olması istirhamıyla…

Not Inclining Towards Those Who Do Wrong


Question: After the verse meaning, “Pursue what is exactly right, as you are commanded…” (Hud 11:112), believers are told not to incline towards the wrongdoers in the least. What are the lessons to be drawn from these verses?

Answer: God Almighty commands all believers to pursue that which is right in the character of the Prophet. Therefore, we are supposed to understand this verse as, “O believers, pursue what is right as you are commanded…

The Wisdom in Singular and Plural Forms

The meaning of this verse contains a compliment and praise for the noble Prophet at the same time. It is as if God Almighty strokes the head of His Messenger and commands him to be perfectly upright. This resembles a situation of a good child being complimented by his teacher, who wishes for him to keep up the good behavior he always displays. Otherwise, it would definitely be a mistake to think that there was something wrong with the beloved Prophet and that God called him to strive towards what is right. In my opinion, the verse holds no implications in this sense whatsoever, because all feelings, thoughts, and actions of the Messenger of God were perfectly upright at all times. Therefore, the verse in question suggests the meaning, “Keep on pursuing what is right, as you have always done.” The decree to strive towards the righteous path is used in the singular imperative form in Arabic. The next command meaning, “…and do not rebel against the bounds of the Straight Path” is used in the plural imperative form and this also seems to support our point. When this verse and several similar verses are studied, one can derive from them, that the commands about being good are used as singular imperative sentences directly addressing the noble Prophet, whereas those forbidding transgression are in plural form. Based on this notion, we can infer that the real command is to all the believers, but is addressed to the Messenger of God, for he is the best example for all.

In addition, there appears to be a fine point presented about the warning against inclining toward the wrongdoers, right after the command to pursue what is right; it is a warning against a gradual shift toward transgression and misguidance.

Keeping Away from Every Kind of Wrongdoing

As it is mentioned in the question, the next verse (Hud 11:113) gives a command meaning:

“…do not incline towards those who do wrong (against God by associating partners with Him or transgressing against His commands, or against people by violating their rights), or the Fire will touch you. For you have no guardians and true friends apart from God; (but if you should incline towards those who do wrong,) you will not be helped (by Him).”

A person who leans by a slightest degree toward those who do wrong runs the risk of gradually being included in the same evil. As a matter of fact, wrongdoing (zulm) is extensively covered in the Qur’an. As this word is used to express the transgressions of unbelievers and hypocrites, it is also used to describe specific mistakes of Muslims, as in: “Those who have believed and not obscured their faith with any wrongdoing – they are the ones for whom there is true security, and they are rightly guided” (al-An’am 6:82). When this verse was revealed, the Companions felt great distress. Seeing their situation, the Messenger of God consoled them with the verse meaning, “Associating partners with God is a tremendous wrong” (Luqman 31:13), and stated that the wrongdoing mentioned in the other verse refers to associating partners with God, also known as shirk. This being the worst transgression, there are other various forms of wrongdoing from persecution to abusing bureaucratic powers. Considering the verse mentioned in the initial question, the Divine command warns against all kinds of wrongdoing; furthermore, believers are also forbidden from inclining toward those who commit the acts of wrongdoing. An important point that should not be missed is that wrongdoing should not be solely associated with obvious injustice and transgressions. As it is a misdeed for a bureaucrat of any level to favor certain people over others, allocating even a gram of what belongs to the people is also a violation. Relatively speaking, the verse indicates that inclining toward someone who commits any level of wrongdoing is a reason for being touched by Hellfire. In other words, spending time with wrongdoers as a normal order of affairs, being fond of them, or being like them are all included in the meaning of showing inclination. As a matter of fact, there is another decree meaning, “When you meet such that indulge in (blasphemous or derisive) talk about Our Revelations, turn away from them until they engage in some other talk” (al-An’am 6:68).

As a matter of fact, a person who always displays righteousness in their intention, way of living, words, attitudes, and behaviors will naturally stand against misdeeds and injustice. Another verse gives glad tidings to such people, “As for those who say, ‘Our Lord is God,’ and then follow the Straight Path (in their belief, thought, and actions) without deviation, the angels descend upon them from time to time (in the world as protecting comrades, and in the Hereafter with the message): ‘Do not fear or grieve, but rejoice in the glad tidings of Paradise, which you have been promised’” (Fussilat 41:30).

Question: Why are people inclined to wrongdoers?

There can be different reasons for this. Sometimes, one may feel obliged to side with wrongdoers out of fear. Throughout the history of humanity, so many unfortunate people did just that by fearing to lose their rank and position. In the present as well, many people flatter wrongdoers in order to retain their status and enjoy its advantages. Love of position is one example of the presence of such a virus. In addition, love for being applauded, hedonism, addiction to comfort and one’s family are weaknesses of the same kind. A person concerned with making his children enjoy wealth will be doomed to salute wrongdoers along the way. In fact, even though such people perceive themselves as walking on the righteous path, they are actually on a slippery slope and have a great possibility to fall at any time.

It is possible to list many other similar causes/viruses within this issue. Each one of them is like a door to keep away from, which is opening to misdeeds. Keeping away from anything that might pave the way for sins, sadd al-zarai, is a principle of Islamic Jurisprudence. Relatively speaking, one must close and bolt up all the doors, such as love of status, passion for applause, fear and the like.

As we keep away from infectious environments in the material sense, we need to do the same with spiritual diseases. Otherwise one can shift towards committing misdeeds unintentionally. It is stated at the end of the verse, that such people receive no help, for their acts cut their connection with Him. As a final point, let me draw attention to the verse that follows the ones mentioned above, “Establish the Prayer at the beginning and at the end of the day, and in the watches of the night near to the day. Surely, good deeds wipe out evil deeds” (Hud 11:14). In terms of the coherence between verses, the command to establish prayer is very meaningful. Accordingly, if one can go beyond apparent forms of faith and establish prayer thoroughly with not only its outward, but also its inward dimensions, then he will have protected himself against accepting wrongdoing.

This text is the translation of “İstikameti Muhafaza ve Zulme Meyletmeme

137. Nağme: Huşû ve Haşyete Dair Bir Ayet On Tefsir


Sevgili arkadaşlar,

Bu sabahki dersimiz de yine kıymetli ağabeyimiz Hasbi Nidai Gülen Beyefendi’nin vefatının hâsıl ettiği buğulu atmosferde başladı. Zaman zaman mevzu ölüme kaydı ve Merhum yâd edildi.

Dersimizin konusu Mü’minûn Sûresi’nin ilk on ayetiydi. Her ayet üzerinde uzun uzun durulup farklı eserlerden yorumlar okundu ve muhterem Hocamız her bir te’ville alakalı değerlendirmelerde bulundu.

15.56 dakikalık ses dosyasından ibaret olan bu nağmede, özellikle “Onlar namazlarında tam bir saygı ve tevazu içindedirler.” (Mü’minûn, 23/2) mealindeki ayet-i kerimeyle ilgili tefsirleri ve muhterem Hocaefendi’nin açıklamalarını bulacaksınız.

Dualarınıza vesile olması istirhamıyla…

136. Nağme: Gurbette Bir Gıyabî Cenaze Namazı Daha


Kıymetli dostlar,

Bu sabahki dersimiz de yine hüzünlü başladı ve hüzünlü devam etti; zira, bu gece de muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi’nin kardeşi Hasbi Nidai Gülen Beyefendi’nin Hakk’a yürüdüğü haberini aldık.

Muhterem Hocamız her zamanki gibi derse katıldı; fakat, kardeşinin dar-ı bekaya irtihalinin yanı sıra gurbette bulunduğu için cenaze merasimine de iştirak edemeyecek olmasının üzüntüsü bütün salonu kapladı.

“Hiç olmazsa gıyabî namaz kılıp dua edelim” teklifimiz üzerine muhterem Hocamız bir saat önce sona eren Cuma namazının akabinde cenaze namazı kıldırdı. Bu videoda o esnada kaydettiğimiz görüntüyü bulacaksınız.

Merhum Hasbi Nidai Gülen Ağabeyimize Mevlâ-yı Müteal’den sonsuz rahmet ve mağfiret diliyor, başta M. Fethullah Gülen Hocaefendi olmak üzere, bütün aile fertlerine, yakınlarına ve dostlarına sabr-ı cemil niyaz ediyor; bu videonun o kıymetli insana dua edilmesi için vesile olmasını umuyoruz.


Dosyayı indirmek için tıklayınız

135. Nağme: Bidatlar ve Şirkin Uçları


Sevgili Arkadaşlar,

Aslında dün sohbet günü değildi. Fakat, muhterem Hocamız misafirlerimize hürmeten ikindi namazı sonrası bir müddet hasbihal etti.

M. Fethullah Gülen Hocaefendi kendisine kıyam edilmemesi için defalarca ikazda bulunduğu halde, bunu bilmeyen ya da o anki heyecanını bastıramayan bazı misafirlerimiz Hocamız salona girerken ayağa kalkmaya yeltendiler.

Kendisine ayağa kalkılmasından dolayı sahiden rahatsızlık duyduğunu o an bir kere daha söyleyen ve herkesin yerine oturması için eliyle işaret eden muhterem Hocaefendi, namazın akabinde de 15:30 dakikalık ses dosyası olarak arz edeceğimiz hakikatleri dile getirdi.

Değerli dostlar,

Emin olun, “Keşke herkes duyup anlasa!..” duygusuyla dinleyip kaydettiğimiz bu sohbeti de bir an önce sizlere ulaştırmak için can atıyoruz; fakat, her gün bir şeyler neşredince aslında inci mercan olan hakikatlerin sıradanmış gibi görünmesinden ve arada kaynayıp gitmesinden de endişe duyuyoruz.

Gerçi “Herkul Nağme” sayfamızı “herkes her gün takip etsin” düşüncesiyle açmamıştık; “Bugün İnternet’e vakti olanlar, başka şeylerle değil muhterem Hocamızın atmosferinden yansıyacak İslam güzellikleriyle meşgul olsunlar!” fikriyle yola çıkmıştık.

Öyle de olsa muhterem Hocaefendi o kadar güzel mevzulara değiniyor ki hiçbir dostumuzun bunlardan mahrum kalmasına gönlümüz razı olmuyor.

Biz yine vazifemizi yapıp dosyayı sizinle paylaşalım; artık istifade etmek ve başkalarının da faydalanmaları için gayret göstermek de size düşüyor.

Dualarınıza vesile olması istirhamıyla…


134. Nağme: Hicret ve Evrensellik


Kıymetli Arkadaşlar,

Bugünkü dersimizin birinci faslında Hac Sûresi’nden 56-78. ayetlerin tefsirlerini okuduk; ikinci bölümde ise, bir arkadaşımız (Merhum) Dr. Ferid el-Ensari’nin “Risale-i Nur`un Anahtar Kavramları” adlı kitabının özetini sundu.

07:35 dakikalık ses dosyasından oluşan bu nağmemizde muhterem Hocamızın ders esnasındaki açıklamalarından bazı nükteler bulacaksınız.


133. Nağme: Heyecan.. Ah Kaybettiğimiz Heyecan!..


Sevgili arkadaşlar,

İnşaallah, tamamını Bamteli’nde yayınlamayı düşündüğümüz ikindi sohbetinin 8 dakikalık bölümünü hiç beklemeden sizlere de ulaştırmak istiyoruz.

Muhterem Hocamız, çok güzel olan bu hasbihalde ibadetlerin ruhunu, Kıtmîr kelimesinin manasını, Hac’daki heyecanı, tavaftaki şuuru ve beklenen baharın mimarlarını anlatıyor.

Dualarınıza vesile olması recasıyla…

Hajj and Praying


Question: What are the points that we should be careful about in order to optimize our benefits during Hajj? What should our priorities be while petitioning to God in those blessed lands?

Answer: Muslims who have the means to do so must go to Hajj, in accordance with the verse meaning, “Pilgrimage to the House is a duty owed to God by all who can afford a way to it” (Al Imran 3:97). It is a reality that in our time travel conditions are rather comfortable, Hajj is fulfilled more easily, and people have much better means to complete the requirement. More importantly however, the Muslim world, which has been in a still state for a few centuries, is finally awakening to the practices of their faith. Every year, in addition to the four or five million people who go to Hajj, a considerable number of people wait to be given permission. When you witness dejected people who return from Hajj application centers without having received permission, you become aware that people are reawakening and reconnecting to religious feelings and thoughts.

A change in people is not a quick process similar to a seed sown in a field growing into wheat. Investments made to people yield their fruit many years later. Therefore, we believe that this positive progress of revival in faith will continue increasing. Perhaps, ten million people will simultaneously supplicate to God in Arafat in the years to come; consequently, blessings of God will pour upon us, believers will stand up once more on their own two feet and attain sound faith, peace, contentment, and trust.

Years’ Worth Compacted into Seconds

Hajj is a type of worship, which must be carried out since God commands it. This is His essential right and it is our duty to offer worship to our Bounteous Lord, who is the Absolute One to be worshipped and the Rightful One, whose good pleasure is sought. In this respect, believers must first carry out the Hajj requirement in obedience to the command of God Almighty, who showers His blessings upon us. They must turn to God with tremendous purity in intention and try to immensely and richly benefit from the holy lands. For this particular reason, they need to first be conscious of the meaning of their destination. As pilgrims set forth, they must be conscious of the fact that they are journeying toward the realm favored by God Almighty—the realm which is a projection of the Lote Tree of the Furthest Limit (Sidrat al-Muntaha)on earth—and that they are advancing toward the ultimate shrine of humanity directing them to their Creator. Their hearts must be filled with these feelings. At the same time they should try to fulfill the obligation of Hajj by observing all the manners from the major to minor thoroughly and always turn to God in full submission. In other words, all throughout the duty of Hajj, one must sit, stand, walk, and do everything with the consciousness of doing them for the sake of God; they should keep up this consciousness while opening their hands before the Ka’ba, putting their faces to the Gate of Repentance (Multazam), greeting or kissing the Black Stone, going to Mina, staying in Arafat, and passing to Muzdalifa. In short, they should carry out all of the required acts for the sake of God and thus try to render their valuable seconds by compacting years’ worth into them.

In addition, a person needs to avoid environments that might lead to heedless and lighthearted behaviors during this sacred journey. In order to stay aware of this, it is better to isolate ourselves from unnecessary pursuits and people that may waste our time. Instead of engaging in useless talk while at our special destination, one must long for the places where hearts soften and tears stream down. When I was in Medina, the words of a person with a deep love for the noble Prophet pierced through my heart. He was saying “O Messenger of God, I have been here for days, I haven’t heard a sound from you. Now I am about to leave for the Ka’ba. What am I supposed to say if they ask me what I brought from here?” He said so many similar things of this kind that it was impossible not to be moved. So we had better look for such experiences to move our hearts and remind ourselves that we might not find another chance for such a journey again.

Exerting Ourselves in Prayer during the Day of Arafat

The days in the holy lands must be taken as invaluable chances to implore God Almighty; we must always strive to represent the hearts of all Muslims and try to pray with that eagerness. For example, the moment of seeing the Ka’ba for the very first time is a magical one. Therefore, such a moment must be utilized carefully in terms of praying. Similarly, when someone goes to Mina, they should see it as the first station of purification before going to Arafat, and open up to God without wasting a second.

God Almighty accepts the prayers made in Arafat, as saintly figures confirmed—maybe it is not correct to cite a percentage, but let me do it for the sake of expressing the multitude of the prayers accepted, ninety nine percent. We can safely say that for the people who turn to Him wholeheartedly, God Almighty accepts the prayers even of those who are not eligible for it.

As it is known, the noble Spirit of the Master of Humankind, may millions of peace and blessings be upon him, always prayed for his followers in Arafat. He exerted himself in asking for forgiveness even for those who violated others’ rights. It is narrated that this wish was not accepted due to some certain wisdom. However, when the Prophet of Mercy and Compassion came to Muzdalifa dejected, he opened his hands there as well and prayed for his followers until the morning with no sleep at all. Ibn Abbas reports that he was near him during those prayers, and that the noble Messenger of God smiled toward the end of his supplication; Ibn Abbas states that he took it as a sign of glad tidings in regards to what the beloved Prophet prayed for. How much I wish for that to be true, for it would mean redemption for us as well.

The Ka’ba, Mina, Arafat, and Muzdalifa are like heavenly windows that were opened for praying to and imploring God Almighty, Who does not let down those who supplicate to Him in full devotion while at these locations. One needs to sincerely believe this. Nevertheless, the Pride of Humanity also counsels us to pray with the belief and hope that the prayers will be accepted. For this reason, instead of saying, “I opened my hands and prayed, it doesn’t matter what happens after that,” we better exert ourselves in heartfelt prayer with conscious statements like, “My Lord, I have happened upon You! Here I am at Your door, seeking refuge with Your Greatness and the immensity of Your Mercy. My God, please do not leave me with my own vices! My God, I have come here to be purified! Please purify me O Lord!”

Hearts Imploring for All Muslims

People who go to these holy places during the blessed days can pray for themselves and their families alike. However, the Muslims’ condition, especially during our times, bears much greater significance than our personal matters do. The condition of Muslim lands is obvious and clear; we have never been so miserable throughout the history of Islam. We cannot stand on our own two feet, and we are trying to stand behind notions brought forth by others, whose real aim we aren’t aware of. Most of the time, this type of foundation is pulled away from under our feet and we inevitably topple over. Bediüzzaman, who suffered in agony about this condition, states that thinking about the Muslim world naturally prevents him from thinking about himself. In this respect, the Muslims who find the opportunity to go to Hajj and see the Ka’ba for the first time, should open up their hands and beg the Almighty, “My Lord, grant deliverance to, have mercy on and grant forgiveness to the followers of Your Messenger! My God, enable Muslims (the ummah) to straighten up! Show them the ways to a revival!” exerting themselves in prayer. While walking to Mina or if spending the night there, they should prostrate and pray for all Muslims in the same way, for Mina is the name of a blessed place of a very special importance. Imagine that in the early years of Islam, the Pride of Humanity, peace and blessings be upon him, found the positive response exactly in that special region that he could not even receive from the people he addressed in other places; it was the place where he found support. Thus that place holds a special value in terms of support. Therefore, while in present at the special place that God Almighty favors so much, we should raise our hands with the hope of finding Divine support, and pray, “Oh Lord, please help Muslims shake off misery and attain this process of revival!”

We must be conscious of the importance of our destination while walking toward Arafat. Who knows, of all the places on earth, it is likely the one of greatest proximity to God. Even people who are not saints can sense the preciousness of it. He may bestow extraordinary blessings upon people present there. For this reason, one must take the chance of opening up to God Almighty in this station of greatest proximity to heavenly realms and begging Him for all the believers. Pilgrims must not waste their time with eating and drinking while visiting. By taking a few morsels to subside the feeling of hunger and necessary function, they must strive not to waste any second of that brilliant segment of time. They must spend all of their time begging and entreating God Almighty until the sunset, presenting the due sincerity and loyalty that the blessed place requires.

Let me reiterate one point: it is not wrong to pray for oneself and relatives in that special place. However, it is of great importance to hold a self-sacrificing and altruistic attitude and make wishes for all Muslims, by being able to say, “My Lord, I have effaced myself at the moment; I have crossed out my person. I have completely turned my gaze to the faithful. I am only thinking about them, only making wishes for them…”

Referring the Matter to God

On the other hand, in addition to essential wishes, like people embracing faith in all corners of the world, it is also possible to pray against those who persecute believers with animosity. They can say for example, “My God, grant guidance to them and make them decent if they will be. If they will not, then let them get their justice.” Today, there are still oppressors and tyrants on Muslim lands, far worse than tyrants of the past. There are some unfortunate ones who cannot tolerate seeing people praying and filling the mosques, who are irritated by a fit of anger when they see a woman with a headscarf, who are committed to attacking Islam using all methods they can possibly find. Referring such people to God is a requirement of being faithful to Islam. The antagonists of religion who become enraged at seeing people practicing their faith can be mentioned in prayers by name. In Muslim countries, there are certain hypocrites who, although consistently claim they are not against religion, cannot tolerate even the simplest aspect of Islam in reality. Those hypocrites who do not wish to allow the believers enjoy democratic rights in their own country must be referred to God. Such prayers constitute another dimension of making the best of those blessed places.

Everybody may not feel this issue weighing on their conscience in the same way and level. In other words, everybody may not share this sensitivity, since they fail to recognize the significance of living for others. But still, if you can come together with one or two hundred people in those blessed places and form circles of prayer, then you can share your sad supplications to God from the bottom of your heart, kindle a fire in the hearts of people, and then beg God with the sorrows of those believers with burning hearts, asking for a revival, and encourage them to say “amin.”

This text is the translation of “Hac ve Dua

132. Nağme: M. Hocaefendi ve Talihli Kartonlar


M. Fethullah Gülen Hocaefendi’nin İktisad Çizgisine ve İsrafa Karşı Hassasiyetine Dair Misaller:

Kıymetli arkadaşlar,

Bildiğiniz üzere, israf bizâtihî çirkindir; dolayısıyla, fakir ya da zengin her mü’min, helallerden ve mübahlardan istifade ederken bile aşırıya kaçıyor ve tehlike sath-ı mâilinde dolaşıyor olma endişesiyle temkinli davranmalıdır. Zira, İslam, israfa girmeme hususunda çok hassas davranılmasını istemiş, denizin kenarında abdest alırken dahi gereğinden fazla su kullanmamayı tavsiye etmiştir.

Muhterem Hocamız hayatın her anında ve sahasında israfa karşı çok duyarlıdır. Bu hassasiyetini ifade sadedinde şöyle demektedir: “Ben bir kağıt havluyu bile birkaç defa kullanmadan atmıyorum. İlk olarak elimi yüzümü siliyorum; bir başka defa onunla ayaklarımı kuruluyorum; daha sonra onu ihtiyaca göre lavabonun kenarlarını silmede, en sonunda da zemini temizleyip kurulamada kullanıyor ve artık kullanılamaz hale geldiğine kâni olursam çöp kutusuna atıyorum.”

Kıymetli Hocamızın odasına kendi parasıyla aldığımız bir rulo çöp poşeti bırakmıştık. Aradan sekiz sene geçtikten sonra hala o poşetlerden bazılarının kullanılmayı beklediğini gördük. Zira, iktisadı hayat çizgisi haline getirmiş olan Hocamız kendisine herhangi bir şekilde gelmiş eşya poşetlerini atmamış, bir yerde biriktirmiş, sonra onları kutuya takıp çöp poşeti olarak kullanmıştı (ve hala öyle yapıyor).

Bu konuda daha onlarca misal verebiliriz. Fakat, bugünkü nağmemize mevzu teşkil eden hususa geçmek istiyoruz:

Muhterem Hocamız, kendisine hediye olarak getirilen eşyaları muhtaçlara dağıttığı gibi onların kartonlarını, kutularını, paketlerini dahi israf etmez. İstese kendisine en güzel defterler hediye edilir; nitekim edilmiştir de. Fakat, Hocamız o güzelim defterleri de başkalarına hediye ederek bazılarını sevindirmiş; kendisi o kutuların, paketlerin yan yüzlerini, mesela gömleklerin, tişörtlerin içinden çıkan kartonları bile defter kağıdı gibi kullanmıştır. Bazı makalelerini, şiirlerini ve resim değerlendirmelerini onların üzerine yazmıştır/yazmaktadır.

Ekteki fotoğrafta ve videoda onlardan bazılarını görebilirsiniz:

Bir gömlek kartonu..

Bir başka gömlek kartonu..

Bir kazağın içinden çıkan karton..

Ve dokunsak yırtılacak kadar narin olmasına rağmen gömleğin içindeki o incecik kağıt ve onun üzerine yazılan bir makale…

Dosyayı indirmek için tıklayınız

Dosyayı nisbeten daha kaliteli (HD) olarak indirmek için tıklayınız

131. Nağme: Hocaefendi’nin Bu Geceki Rüyası


Değerli arkadaşlar,

Bu sabahki derste kıymetli Hocamıza “Kendiniz için nasıl dua edilmesini istersiniz?” sadedinde bir soru sorduk. Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, sualimize cevap verirken bu geceki bir rüyasını da anlattı. Dersin o bölümünü 6 dakikalık ses kaydı olarak arz ediyoruz.

Dualarınız istirhamıyla…

130. Nağme: Erzel-i Ömür ve Genç Yaşta Bunama


Sevgili dostlar,

Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, bugünkü tefsir dersinin bir bölümünde

“(…) Sizi bir bebek olarak dünyaya çıkarırız. Sonra güç kuvvet kazanıncaya kadar sizi büyütürüz. İçinizden kimi henüz çocukken öldürülür, kimi de hayatın en düşkün biçimine götürülür, öyle ki daha önce bildiği şeyleri bilmez hale gelir (…)”

mealindeki Hac Sûresi’nin 5. ayetiyle alâkalı açıklamalarda bulundu.

Kıymetli Hocamız, 05:11 dakikalık ses kaydı olarak paylaşacağımız bu fasılda, ayette geçen “erzel-i ömür” tabirinden neler anlaşılması lazım geldiğini anlattı. Ayrıca şu sorularının kısa cevaplarını verdi.

Günümüzde Alzheimer gibi hastalıkların artmasının manevi sebepleri söz konusu mudur?

Genç yaşta hafıza kaybı yaşamanın sebepleri nelerdir?

Harama nazardan korunmanın imkansız gibi olduğu bir dünyada en akıllıca iş halktan uzaklaşıp bir kenara çekilmek midir?


Lifelong Contentedness


Question: It has been stated that one of the most important dynamics in the spirit of devotion in regards to serving humanity is “istighna” (contentedness, feeling no need for anyone but God, indifference to and independence from anything, but God). What are the ways to keep up an attitude of istighna for a lifetime in all aspects of life?

Answer: Firstly, let me state that istighna is such a treasure, that one who has internalized it can challenge the entire universe. Since a person who takes wing with istighna closes up all doors of material and spiritual expectations, he does not feel obliged to bow down to anybody but God.

However, it should not be forgotten that the concept isn’t merely an attitude against seeking material gain; istighna is the term for taking a resolved and upright stance against every kind of position, status, appreciation, praises, and all other kinds of temptations of the carnal soul. For example, if ten people insist that you become a manager, consultant general, or senator, you need to ask yourself whether you can keep up the spirit of istighna in the position mentioned. In other words, you need to make a self-critique, questioning yourself whether initiating such a process stems from any egoistic wishes or from an intention to serve people for the sake of God. If egoistic concerns seem dominant, then you should strive to resist against that wish. One may wonder whether things will be left unattended if we become indifferent to certain positions. If there are any competent people due for that position, then your stepping forth will cause rivalry, jealousy, and conflict. For example, if there are ten people in a place of worship who are eligible to lead a prayer, expressing your wish to lead the prayer will bring more harm than benefit with respect to that duty. One of those ten people will end up carrying out the task regardless. As Bediüzzaman also underlined in The Gleams, we better “prefer being a follower to leadership, which brings responsibility and therefore is risky.” Being an imam is tricky business, since he bears the responsibility of all the people he leads in prayer. A mistake made by the imam is not an individual one. The same goes for a governor. Such a person takes on the responsibility of all the people in his jurisdiction in a case that he makes a mistake. Similarly, when a person leading the state makes a mistake that affects the entire nation, he bears the responsibility of all those people before God. In result of this, instead of wishing to be elected, it is wiser to prefer to remain as a voter. Regarding those that are ambitious to get elected, there is no single individual who does not make serious mistakes. On the other hand, few people make mistakes among who say, “It does not matter who holds office, as long as they are competent.”

The Most Difficult Form of Istighna

The top level of istighna is becoming a self-effacing person, who feels discomforted by praise from others. Even though the carnal soul enjoys being praised, the conscience of ideal believers must take compliments as if they were insults. When they receive praises, they should ask themselves, “Why are they offering me a reward in this world that is to be received in the afterlife? Is it me who made them think this way?” Then they should take the humble path of acknowledging their impotence and poverty before God and pray, “My Lord, allow me to forget about my own self and help me dislike talking about myself.” A person may be indifferent to wealth and not care about holding office. However, istighna in the face of recognition and praise, is most difficult. Therefore taking a firm stance against applause and praise from the very beginning, not cherishing any instances of this kind whatsoever, and even interrupting people, who are about to praise us, bear great significance.

The Unsung Heroes

I see the contributing teachers of the Turkish Olympiad competition as the most self-sacrificing people of our time, because they went to different corners of the world to raise students in order to serve on the path of love and humanity. However, as their students were applauded by millions of people, they humbly remained anonymous. May God not prove us wrong in our good opinion of them. May God let them keep up their work with heartfelt modesty. They present exemplary behavior. After sowing seeds in the soil and completing our various tasks, we need to be able to walk away without seeking to be noticed. We should not hold on to any expectations about witnessing the harvest. Naturally, all Muslims wish to see that the message of the Prophet Muhammad, peace and blessings be upon him, to humanity reaches everywhere and that the truths he taught are welcomed by the people. Even a simple man like me is no exception. In spite of such a wish, if you had a little bit of contribution to this ideal, you need to say, “My Lord, you know how I wish to see those days, but I do not wish to see anyone praising me for any contributions I may have made. I wish to see that after I pass away.” They should also target attaining a genuine feeling of istighna to make them sincerely say, “If I am also included in this process, who knows what troubles I will cause. It is better for me to watch the blessings of God in the other world.”

Indifferent to the World, Turned toward God

Actually, the most important means to keep up the spirit of istighna is leading one’s life with an ethics of altruism (ithar), preferring others to one’s own self. The devoted ones should make altruism a part of their nature and be able to prefer others to their own selves not only at material benefits, but even in spiritual blessings and inspirations. They should think that saintly wonders—such as viewing the Ka’ba during prayer—are happening to others, and become indifferent to everything else but God Almighty. This is the spirit of altruism and the stance of istighna in the true sense. Above all, we need to adopt such an outlook in our time.

To conclude, we should be indifferent to material gains, praise, and their worldly benefits. We need to strive not to cherish even otherworldly expectations, but expect possible rewards to come in the afterlife as extra blessings out of God’s infinite grace. People can obtain nothing valuable if God does not grant it. They can neither enter Paradise, nor be saved from Hell. All of these can only be maintained by Divine mercy, providence, and grace. Also, God opens numerous doors to somebody who turns away from everything else, but Him. Try closing your doors to worldliness and you will see a thousand others opened by God Almighty, the Opener of Doors. That is, He is the only one who opens doors. Thus, if you wish His door of providence, good pleasure, and appreciation to open to you, then you must keep your doors closed to all worldly expectations for a lifetime.

This text is the translation of “Ömür Boyu İstiğna

128. Nağme: Mâbeyn-i Hümâyûn ve Aşılmaz Duvarlar


Kıymetli Arkadaşlar,

Son dönemin en büyük dertlerinden biri şahsi hareketler, ferdi kararlar ve keyfemayeşa tavırlar olduğu için muhterem Hocamız her fırsatta hayırlı danışman ve istişare mevzuuna da temas ediyor.

126. Nağme’yi hala seyredememiş olanlara, hem 09:24 dakikalık bu ses dosyamızı hem de onu beraberce dinlemelerini hararetle tavsiye ederiz.

Cenab-ı Allah hepimize istifade nasip eylesin.