Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Sahabe-i kiram Hazretlerinin önce Mekke’den Medine’ye 
 daha sonra da dünyanın dört bir tarafına yaptıkları 
 hicretleri hakkında öteden bu yana çok çeşitli 
 şeyler söylenmiştir. Ben bunlara yeni bir 
 şey ilave edecek değilim ama bunlar arasında 
 önemli gördüğüm bir iki hususun dün ve bugün perspektifinde 
 yeniden değerlendirilmesinin yerinde olduğunu 
 düşünüyorum. 
Sahabe-i kiram, her şeyden önce Mekke’de dini 
 hayatlarını yaşama imkanı ve ölümüne 
 deyip girdikleri o kudsi hakikatları muhtaç gönüllere 
 duyurma zemini bulamadıkları için hicret ettiler. 
 Buraya bir şey ilave edebilirim: Bunun yanısıra, 
 bana göre onlar hicrete alışmak için hicret 
 ettiler, gitmeye alışmak için gittiler. Çünkü 
 Medine’ye yaptıkları bu hicret ve bu gitme 
 bir ilk olsa da son olmayacaktı.
Tabakat kitapları -ihtilaflı da olsa- Efendimiz 
 (sallallâhu aleyhi ve sellem) vefat ettiğinde yüz 
 bin sahabe olduğunu kaydediyorlar. İbn Hacer 
 El-İsabe isimli eserinde on bin insandan bahsediyor 
 ama o günkü toplum telakkileri açısından kadın 
 ve çocukların pek çoğunun bu rakama dahil 
 edilmemiş olacağını hesaba katmak 
 lazım. Kaldı ki o günkü toplumda kadınların 
 sayısı erkeklerden az değildi, belki 
 daha da çoktu. Çünkü savaşlarda büyük ölçüde ölenler 
 erkeklerdi. Bugün yine tarihçilerin tesbitlerine göre 
 Medine mezarlarında on bin insan bulunuyor. Bu 
 demektir ki yaklaşık doksan bin insan dünyanın 
 değişik yerlerine Din-i mübin-i İslam’ı 
 anlatmak üzere çıkmış ve bir daha geri 
 dönmemiş.
Muthiş bir ruh, heyecan ve inancın göstergesi 
 bu: Doksan bin insan ve dini i’lâ adına hicret… 
 Bakın ülkemizin şanlı misafiri Ebâ Eyyûb 
 el-Ensari Hazretlerine. Yezid döneminde, yetmiş 
 yaşını aşmış iken, at 
 sırtında Medine’den İstanbul önlerine 
 gelmiş. Hayatı boyunca o cepheden bu cepheye 
 koşmuş, memalik-i hârrede (sıcak memleketlerde) 
 pişmiş bu insan o uzun yola çocuklarının 
 itirazına rağmen seve seve çıkıyor. 
 İhtimal bu uzun yolculukta hastalanıyor ve 
 İstanbul surları önünde vefat ediyor; ediyor 
 ama vefatı öncesi tabakat kitaplarının 
 kayıtlarına göre; "Beni elinizden geldiğince 
 İstanbul içlerine doğru götürün. Götüremediğiniz 
 yerde beni gömün. Ben Allah Rasulü’nden buranın 
 mutlaka bir gün fethedileceğini duydum. İşte 
 O’nun haber verdiği kahramanların, yiğitlerin 
 kılıç seslerini, at kişnemelerini duymak 
 istiyorum!" diyor.
Binlercesi içinden sadece bir örnek bu. Benim inancıma 
 göre hakiki manâda hicreti, hicret derken kasdettiğimiz 
 o ulvi ve yüksek değeri gerçek hayatta temsil eden, 
 canlandıran sahabe-i kiram olmuştur. Hatta 
 bu hicret düşüncesi, inancı ve heyecanı 
 onların içinde öyle bir seviyeye ulaşmıştı 
 ki hicret ettikleri yerden geriye dönmeyi ihanet saymışlardır. 
 Sadece ziyaret için ülkelerine, vatanlarına, memleketlerine 
 döndükleri zaman orada ölmeye hicretlerini iptal edecek 
 endişesi ile yaklaşmışlardır. 
 Tarihte örneği var bunun. Mekke’den Medine’ye hicret 
 eden ve Veda Haccı sırasında Mekke’de 
 vefat eden Sa’d b. Havle’nin kaderi başkaları 
 için hep endişe kaynağı olmuştur. 
 Aynı hac esnasında ciddi şekilde rahatsızlanan 
 Hazreti Sa’d b. Ebi Vakkas bu endişesini kendisini 
 ziyarete gelen Allah Rasulü’ne (sallallâhu aleyhi ve 
 sellem) bildirince Efendimiz, ona ihbar-ı gayb 
 nev’inden; "Sen daha yaşayacaksın. Allah 
 senin elinle bazılarını aziz, bazıları 
 zelil yapacak." buyurmuş ve Hazreti Sa’d’ın 
 endişesi izale olmuştu.
Sahabe sonrasına gelince; o günden bu yana farklı 
 seviyelerde ve şekillerde de olsa hicret hiç kesintiye 
 uğramamıştır. Gerçi Efendimiz (sallâhu 
 aleyhi vesellem) Mekke fethinden dönerken; "Lâ 
 hicrate ba’de-l fethi velâkin cihâdün ve niyyetün – 
 Mekke fethedildikten sonra hicret yoktur; fakat cihat 
 ve niyet vardır." buyurmuştur. Ama bu 
 o ilk kutluların gerçekleştirdiği Mekke’den 
 Medine’ye olan hicrettir. Dolayısıyla yukarıda 
 belirttiğimiz gibi farklı şekil ve seviyelerde 
 hicret hiç durmadan devam etmiştir. Zaten bu hicretler 
 olmasaydı İslam’in dünyanın dört bir 
 yanına ulaşması mümkün olur muydu? Demek 
 tarih boyunca müslümanlar Peygamberlerinden tevarüs 
 ettikleri o hicret düşüncesini koruma, yaşama 
 ve yaşatmada fevkalade hassas hareket etmişler.
Ben zannediyorum ki aynı duygu ve düşünce 
 bir yönüyle günümüzde de yaşanıyor ve yaşatılıyor. 
 Benim bir çok yerde kudsiler kadrosu dediğim bu 
 insanlar dünyanın dört bir yanına arkalarına 
 dönmeden gidiyorlar. Pekala gayeleri ne? Mensup oldukları 
 milletin, devletin, kültürün ve dinin değerlerini 
 muhtaç gönüllere duyurmak. Evet, bu gaye uğrunda 
 dünyevi nice imkanları terk eden ve tıpkı 
 sahabe misali bir daha geriye dönmeyi düşünmeyen, 
 geriye dönmeyi döneklik sayan sayıları meçhul 
 nice insanlar var bugün.
Fakat hiç kimse bunu kendinden bimemeli. Kendinden 
 bilme, her şeyden önde Allah’a karşı 
 ciddi bir saygısızlıktır. Zira akılları 
 bu istikamette ikna eden O, gönülleri bu ruh ve heyecanla 
 dolduran O. Eğer O’nun ilkâ buyurduğu bu inanç, 
 bu duygu, bu düşünce olmasaydı, bir his ve 
 heyecan tufanı halinde onların gönüllerinde 
 esmeseydi bu tablo gerçekleşir miydi? Bizler bu 
 inanç ve heyecanı onların gönüllerinde hasıl 
 edebilir miydik? Rica ederim, siz böyle külli bir hadiseyi 
 falanın-filanın konuşmasına, onun-bunun 
 yönlendirmesine bağlayabilir misiniz? Kendi nefsini 
 ikna edemeyen insanın/insanların başkalarını 
 ikna etmesi mümkün mü? Kendi kaprisleri, arzuları, 
 his ve hevesleri karşısında günde bir-kaç 
 defa kalıp ezilen, adeta preslenen insanların 
 yol göstericiliği ile olur mu bu iş?
Demek ortada bir sevk-i ilahi var, sevk-i ilahinin 
 insiyakları var ve gidenler, dönmemek üzere gidenler, 
 sahabenin anladığı ve yaşadığı 
 manâda hicret edenler işte bu sevk-i ilahiye mazharlar. 
 Keşke ben de defalarca iç geçirdiğim, sürekli 
 hayalini kurduğum, zaman zaman sözünü ettiğim, 
 hatta söz verdiğim hicreti yapabilseydim! Mesela 
 çok çetin bir yer olan Pekin’e gitseydim; gitseydim 
 de öteler ötesinde, muhtemel “Sen bu muhacirlerle beraber 
 olamazsın. Çünkü sen hicret etmedin!” cümlesine 
 muhatap olma endişesinden kurtulabilseydim. Keşke!
Keşke diyoruz ama kader cebr-i lütfî ile bizi 
 başka yerlere getirdi. Hastalıktı, havalar 
 şiddetliydi derken kaldık buralarda. Babamın 
 şiirinde dediği gibi ecelde müddet var demek. 
 Babam bunu Erzurum zelzelesinde söylerdi de benim hafizamda 
 sadece bir kıtası kalmış. Soğuk 
 bir kış mevsiminde binalar sürekli sarsılıyor. 
 İçeriye giriyoruz evler vahşi vahşi bakıyor 
 bize, dışarıya çıkıyoruz siddetli 
 kış ve insan boyu kar. Manzum cümlelerle Cenab-ı 
 Hakk’a tazarruda bulunuyor:
Dışarıya çıkarız şitâ 
 şiddetli
İçeri gireriz evler hiddetli
Eceller gelmiş, vâde müddetli
Sabırlar buyur, Gufrana bağışla 
 bizi.
Her neyse, biz hicret edemedik ama hicret edenlerin 
 duygu, düşünce, hissiyatlarını paylaşıyor, 
 onlarla beraber oturup kalkıyoruz. Hadiste ifade 
 buyurulduğu gibi "Lâ yeşkâ bihim celisühüm 
 – Onlarla beraber olan şaki olmaz." İnancım 
 o ki bahsi geçen hicret ufkunu yakalamış, 
 onu hayata geçirmiş kişilerle bu dünyada beraber 
 olan bir insan öbür tarafta bahtsız olmaz. “Haydi 
 sen de geç” derler ona da.
Evet, keşke dünyanın dört bir yanında 
 idbarimizin ikbale dönmesi için hicret edilse! Keşke 
 bu uğurda anne ve babalar ikna edilebilse! Keşke 
 hicret edilen yerlerde kültürümüze, milletimize, ülkemize 
 hizmet edilebilse! Keşke binbir defa gadre uğramış 
 o güzelim dilimiz dünya dili haline getirilebilse!
Şimdilerde yaptıkları eğitim faaliyetleri 
 ile milletimizin adını duyurmaya çalışanların 
 tutuşturdukları meşaleler etrafı 
 aydınlatmaya başladı. Gönüllüler kadrosunun 
 yaptıkları değişik yerlerdeki bu 
 büyük-küçük hizmetlerin hüsn-ü kabul görmesi bana milletimize 
 ait çok derinlerden gelen bir kısım hususiyetlerin 
 bulunduğunun göstergesi gibi geliyor. Gerçi "O 
 mâhiler ki deryadadırlar, deryayı bilmezler!" 
 fehvasınca belki bizler farkında değiliz, 
 kendimize ait kültürümüzün rengini, tadını, 
 şivesini tam bilemiyoruz, farklılığı 
 kavrayamıyoruz; fakat başkaları bunun 
 farkında, o farkı görebiliyor. Komşuluk 
 münasebetlerini, aile yapısındaki rasâneti, 
 sosyal münasebetlerdeki yumuşaklığı 
 ve sıcaklığı kavrayabiliyor. Eğitim 
 alanında fedakarca çalışmaları görüyor 
 ve takdir ediyorlar. Kaldı ki bunlar bizim kendimizi 
 ifade yolları.
Hâsılı; bizim dünyamızda sahabe ile 
 başlayan hicret onları takip eden kutlular 
 tarafından devam ettiriliyor. Özü aynı. Fark 
 sadece şekilde. Dolayısıyla bu ayrılıkta 
 bir gayrılık olduğu söylenemez. Ne mutlu 
 onlara!
</div>

Hicretin Dünü ve Bugünü