Şimdi meseleye bu zaviyeden bakıldığında ibadetlerini Cennet arzusuna bağlayanlara “tâcirân”, Cehennem korkusunu esas alanlara “bendegân”, mehâfet ve mehâbet duygusuyla kullukta bulunanlara da “sâdıkân” diyoruz. Tâcirân olanlar, pazarlama işindedirler. Yani, “Ben ibadet edeyim, namaz kılayım, oruç tutayım, zekât vereyim Sen de bana Cennet’i ver.” gibi bir anlayışa sahiptirler. Aslında, إِنَّ اللهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ“Allah, karşılık olarakCennet’i verip mü’minlerden canlarını ve mallarını satın almıştır.”² âyet-i kerimesinde de ifade edildiği gibi, her şeyini Allah’a veren kimseyi, Allah da yüzüstü bırakmaz.

Evet, Cenâb-ı Hak kimseyi boş ve yüzüstü bırakmaz. Bununla birlikte sen ibadet ü taatini Cennet mülâhazasına bağlarsan, pazarda ticaret yapan tüccarlardan bir tüccar gibi olursun. Oysaki yaptığın ameller istediğin nimetlere tekabül etmez.

Âşikân Zümresi