Bamteli

<div class="elementor-widget-container">
Soru: Önemi sürekli vurgulanan hususlardan biri olan 
“şekilcilikten kurtulup mâna ve özde derinleşme” faziletine hangi vesilelerle 
ulaşılabilir? Şekilcilik, öze erme yolunda, uğranılması zorunlu bir menzil 
midir; bu durağa takılmamanın yolları nelerdir? Şekil, her zaman özün rağmına 
mıdır; yoksa, onun özü takviye eden yönü de var mıdır? 
<blockquote> 
-Şekilcilikten kurtulup iman, İslam ve ihsan ufuklarına yükselerek 
olgunlaşmak bir esastır. Ne var ki, her şey şekille başlar. 
(01:00) -İhsan; lügat itibarı ile, iyilik yapmak, cemilede bulunmak, bir 
şeyi güzel eda etmek ve hep mükemmelin peşine düşmek mânâlarına gelir. Rasûl-ü 
Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz’in beyanlarına göre ise; 
اَلإِحْسَانُ أَنْ تَعْبُدَ اللهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ 
تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ“İhsan, Allah Teâlâ’yı görüyormuşçasına O’na 
kulluk etmendir; zira sen O’nu görmesen de O seni görmektedir.” hakikatince, 
yapılan her şeyi arızasız ve Cenâb-ı “Şâhid-i Ezelî”nin nazarına arz 
edilebilecek şekilde, inanarak, duyarak, irade, his, şuur ve lâtîfe-i rabbâniye 
buudları ile yerine getirmektir. (02:40) -Şekilden ve suretten sıyrılmak, 
imandan İslam ve ihsana uzanan güzergâhta çok ciddi bir kulluk cehdi göstermeye 
bağlıdır. Hatta “cehd” kelimesiyle ifade edilen azim ve gayretten de öte, bir 
“cühd” ortaya koymak, yani, bütün gücünü kullanarak, kuvvetini sarfederek ve 
fedakârlık yaparak bu önemli işi temelden ele almak lazımdır. 
(06:00) -Cenâb-ı Hakk’a yakarışlarımız esnasında ihmal etmediğimiz 
dualardan biri de şudur: 
اَللَّهُمَّ اجْعَلْنَا حُلَمَاءَ، سُلَمَاءَ، أَوَّاهِينَ، 
أَوَّابِينَ، مُنِيبِينَ، مُتَوَاضِعِينَ، خَاشِعِينَ، مُتَخَلِّقِينَ بِأَخْلاَقِ 
الْقُرْآنِ، وَقُورِينَ، جُدِّيِّينَ، جَادِّينَ، مُحِبِّينَ، مَحْبُوبِينَ، 
رَاضِينَ مَرْضِيِّينَ، مَهِبِينَ، فَهِمِينَ، فَطِنِينَ، مُلْهَمِينَ، 
مُخْلَصِينَ، مُخْلِصِينَ Bu talebimizde, cehd ve ciddiyet 
insanlarını ifade eden “câddîn” kelimesinin yanı sıra, “cüddiyyîn” tabirini de 
zikrediyoruz; zira, Cenâb-ı Hak’tan, bizi cühd ve yüksek himmet sahibi 
kimselerden; yaptığı işleri Allah’ın ve Rasûlullah’ın teftişine arz ettiğine 
inanan ve hep bu şuurla yaşayan itkan ehlinden kılmasını diliyoruz. 
 -Şekilden sıyrılmak, sureti bırakmak; mânâ ve özde derinleşmek esastır; 
fakat, bu ciddi bir gayret ister. Bir zamanlar arkadaşlarıma, “Hele kırk gece 
bir iki saat namaz kılın; ‘Allahım, iman-ı kâmil, ihlas-ı etemm, yakîn-i tâm 
istiyorum’ deyin; eğer mazhar olamazsanız, gelin, ben onu size vereceğim.” 
demiştim. Evet, o benim verebileceğim bir şey değildir; fakat, Allah’ın 
merhametine ve ciddiyetle peşine düşülen o meseleyi mutlaka tahakkuk 
ettireceğine inancımın ifadesi olarak öyle söylemiştim. 
(08:10) -Usulüddin âlimlerinden bazıları taklide ve göreneğe dayalı 
imanın makbul olmadığı kanaatindedirler. Bu açıdan, herkes kendi düşünce ve 
inanç sistemini kalb ve kafa süzgecinden geçirerek vicdanına mâl etmeli; kendi 
inanç, düşünce, anlayış ve iman dünyasını yeniden bizzat kendisi inşâ etmelidir 
ki imanıyla ayakta durabilsin. Hazreti Üstad da eserlerinde hep bu tahkik yolunu 
göstermiştir. O, tahkik adına ortaya koyduğu risaleleriyle, sergilediği tahkik 
yörüngeli tavırlarıyla, dile getirdiği tahkîk desenli nasihatlarıyla milletin 
hakikî imana ulaşması için üzerine düşen vazifeyi tam eda etmiştir. Sadece Haşir 
Risalesi’ne bile bakılsa, onun bu konudaki hassasiyet ve gayreti açıkça 
görülecektir. (09:50) -Kur’an’ın ilk hâdimleri, bugünün insanları kadar 
mektep medrese görmedikleri halde, öyle bir imana sahip olmuşlardı ki, 
parmaklarından başlanarak kıtır kıtır makaslanıp doğransalardı yine de 
davalarından dönmezlerdi. Zira, onların samimi teveccühlerine Allah Teâlâ öyle 
bir teveccühle mukabelede bulunmuştu ki, o gönül erlerinin damlalarını derya, 
zerrelerini güneş ve hiçliklerini de kainat haline getirmişti. Evet, Cenab-ı 
Hakk’ın samimiyet, sadakat, vefa, devam ve temadiye hususi bir ihsanı vardır; bu 
türden ihsanlar bizim kıstaslarımızın dışındadır. (14:32) -Suretten 
sıyrılıp öze yürüme yolunda sohbet-i cânan meclisleri çok önemlidir. “Keşke 
sevdiğimi sevse kamu halk u cihan / Sözümüz cümle heman kıssa-i Cânân olsa!” 
(Taşlıcalı Yahya) beytinde denildiği gibi, bir araya geldiğimizde, sohbetimizi 
hemen Allah’ın hoşnutluğu kazandıracak meseleler etrafında örgülemeli ve âdeta 
bir pusula gibi birbirimize hep rıza ufkunu göstermeliyiz. 
(16:55) -İbadetlerde esas olan Cenâb-ı Allah’ın takdir ve tayini, Rasûl-ü 
Ekrem Efendimiz’in de tebliğ ve temsilidir. Hiç kimse kendi hissiyatına göre 
ibadetlere bir kalıp, şekil ve suret biçemez, şahsî kanaatleri istikametinde 
onlara eklemeler ve çıkarmalarda bulunamaz; herhangi bir ibadet, din tarafından 
hangi kurallara ve şekillere bağlanmışsa, onun ibadet keyfiyetini koruması için 
işte o kurallar çerçevesinde eda edilmesi şarttır. (19:33) -İnsanın, 
Mevlâ-yı Müteâl ile münasebetinde asıl olan mânâ, öz ve ruhtur. Fakat onları 
taşıyan da lâfızlar, şekiller ve kalıplardır. Bundan dolayı, mutlaka o şekil, 
lâfız ve kalıplara da ehemmiyet verilmelidir. Dolayısıyla, kalıp ve şekillerin 
hiçbir mânâsı yok denilemez; bunlar mânâ ve öz için birer köprü mesabesindedir. 
Zâhirî ahkâm onlara bina edilir. Ne ki, namaz vardır namazdan içeri, oruç da 
vardır oruçtan içeri. (22:33) -İnsan için, özü ve mânâyı bulduktan sonra 
yeniden şekil ve surete kayıp takılma tehlikesi de her zaman söz konusudur. 
Bundan dolayıdır ki, hakiki bir kul, bir nebze öze erdiğini hissetse de kendini 
asla emniyette saymaz, akıbetinden hep endişe eder. Zaten, âkıbetinden endişe 
duymayanın âkıbetinden endişe duyulur. (23:30) -Hayatını ibadetle geçiren 
Esved b. Yezîd en-Nehaî vefat ederken çok korkuyor ve çok ağlıyor. Gelip 
diyorlar ki; “Nedir bu hıçkırıklar, günahlarından mı yoksa ölmekten mi 
korkuyorsun?” Bunun üzerine o büyük Hak dostu, “İnne’l-emra ciddün – Hayır 
hayır, iş çok ciddi; ben günahlarımdan ya da ölümden değil, küfür üzere ölmekten 
korkuyorum.” diyor. Vefat ettikten sonra rüyada görüyorlar; “Orada ne muamele 
gördün, nasıl karşılandın?” diye soruyorlar; “Vallahi, nübüvvet’le aramda dört 
parmak bir mesafe kalmış gibi muamele ettiler.” cevabını veriyor. Evet, Esved b. 
Yezid, Alkame, İbrahim Nehaî.. gibi Hak dostları hep rıza-yı ilahiye muhalif bir 
davranışta bulunma korkusuyla yaşamış ve hayatlarını havf ufkunda 
sürdürmüşlerdir. (24:00) </blockquote>
</div>

Şekilden Sıyrıl, Sureti Bırak; Mânâya ve Öze Yönel!..