Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
 İnsanların birbirine karşı kalp istikametini 
 korumaları çok önemlidir. Gönüllüler hareketi için ise 
 bu önemli olmanın çok ötesinde bir vazife ve vecibedir. 
 Bu konuma ulaşmak için bazı hususlara dikkat edilmesi 
 gerekir. Bunlar sırasıyla;
1-Başkalarının 
 düşüncelerine saygı göstermek. Mesela, akıl, mantık 
 ve muhakeme kendi görüşümüzü yüzde yüz doğrulasa, riyazi 
 kriterler aksine ihtimal vermeyecek ölçüde bizi desteklese 
 bile, kendi düşüncemiz ve görüşümüzde diretmek karşı 
 tarafı hafife almak demektir ve ciddi rahatsızlık doğurur. 
 Herkesin tercih edilecek güzel yanları vardır. Eğer 
 bunlar başkaları tarafından zamanında görülüp takdir 
 edilmez ve alkışlanmazsa rencide olurlar. Önleri kapanır 
 ve bir türlü inkişaf edemezler. Onun için hem kabiliyetlerin 
 inkişafı hem de mutlak manada insana saygı adına bu 
 şekilde hareket etmek gerekir. Aramızdaki vifak ve ittifaka 
 halel gelmemesi için kendi doğrularımızın onlar tarafından 
 anlaşılabilmesi için uzun müddet beklememiz de gerekebilir.
 Bu arada şu husus unutulmamalı; görüş 
 alışverişine medar olan konular hakkında ayet veya hadis 
 yoksa, herkes kendi düşünce metodlarına, hayat tecrübesine 
 bağlı olarak bir şeyler üretiyorsa bizim düşüncemizin 
 en doğru olduğuna kim karar veriyor? Bu açıdan başkalarının 
 düşüncelerini kuşkuyla karşıladığımız kadar, kendi düşüncelelerimize 
 de kuşkuyla bakmasını bilmeli, “Ben yanılabilirim, sen 
 haklı olabilirsin” diyebilmeliyiz.
 Söz buraya gelmişken istişare adabı 
 ile ilgili bir noktaya dikkatlerinizi çekeyim; istişare 
 ferdî, ailevî, ictimaî her türlü meselelerimizin çözümünde 
 vazgeçilmez bir yere sahiptir. Ama istişare etmek kavga 
 etmek değil, terbiyesizce birbirimizi eleştirmek değildir. 
 Hele istişare hiçbir zaman tartışma demek değildir. 
 Tartışmanın kelime olarak yüklendiği mana kavgadır, 
 çatışmadır, insanın kendisine ve başkasına saygısızlık 
 etmesidir. Televizyonlarda gördüğümüz adı üzerinde tartışma 
 programları malesef bizim ahlakımıza tesir etti. Üniversitelerde 
 görevli hocaların, devleti yönetmeye talip siyasîlerin, 
 bürokraside yıllarını vermiş eski tabirle kocamış, tecrübeli 
 insanların sergiledikleri manzara malesef fikir teatisi 
 anlamına gelen istişareyi gerçekten tartışmaya çevirdi.
 Halbuki onun bizim dünyamızda belli 
 adab ve erkanı vardı. Düşüncelerini kavl-i leyyin ile 
 ifade etme, bunları başkalarına dayatmama, “doğru budur, 
 gerisi toptan yanlıştır” felsefesi ile hareket etmeme, 
 yanlışlıkları nazara verirken incitici olmama gibi… 
 Bakın Kur’an-ı Kerim ifade üslubuna ait “başkalarının 
 ilahlarına bile uygunsuzca sözler söylemeyin” diyor. 
 Unutmayın, başkalarının düşüncelerine saygılı olmazsanız, 
 size de saygılı olmazlar. Siz saygısızlık yaparsanız 
 saygısızlığa muhatap olursunuz. 
 Bir başka örnek: Sahabe-i kiram, Efendimiz’e (sallallahü 
 aleyhi vesellem) “Kimse anne ve babasına sövmesin buyuruyorsunuz. 
 İnsan nasıl kendi anne babasına söver ki?” diye taacüp 
 içinde sorarlar. Efendimiz bunun üzerine şöyle buyuyur 
 “Siz başkalarının anne babalarına söversiniz, onlar 
 da kalkar sizin anne ve babanıza söver. Böylece kendi 
 anne babanıza sövmüş olursunuz.”
2-Kalp istikametini 
 korumada ikinci husus feragat ve fedakarlıktır. İnsan 
 iradî bir varlıktır. Bu açıdan her insanın kendine has 
 düşünceleri, tercihleri, arzuları ve istekleri vardır. 
 Onların gerçekleşmesi kimileri için hayat-memat meselesidir. 
 Kimileri içinse değil. Vifak ve ittifakın korunması 
 ana gaye olduğuna göre bazan bazılarının düşüncelerinden 
 feragat ve fedakarlık yapması gerekir.
3-Birbirinizin 
 gıyabında söylenen ve yazılan sözler. Daha önceleri 
 çeşitli vesilelerle defalarca ifade ettiğim gibi dostlar, 
 kader birliği yapan insanlar birbirlerinin gıyabında 
 onları medh u sena edici, iyi yanlarını ön plana çıkartıcı 
 sözler söylemeli, konuşmalar yapmalı, hatta mektuplar 
 yazmalıdır. Bunun kalp istikametini sağlama açısından 
 şu faydası var; eğer birisi arkadaşını başkalarının 
 yanında medh u sena etti veya destanvari, aşıkane mektuplar 
 yazdı ise, bir başka zaman onunla yüz yüze geldiğinde 
 veya gıyabında konuşmak zorunda kaldığında öncekilere 
 ters, nâsezâ nâbecâ sözler söyleyemez. Bir bakıma önceki 
 sözler ve mektuplarla kendini bağlamıştır o. Kaldı ki 
 gıybet de suizan da haram. 
Alan Belirlemesi
İçtimaî işlerde herkesin vazife alanının 
 çok iyi tesbit edilmesi gerekir. Bu hem sorumluluk, 
 hem hak ihlali ve hem de sınırların belli olmamasının 
 açacağı muhtemel kargaşalara mani olur. 
 Bununla beraber birisi bir başkasının 
 alanına sadece mevcud bir problemi çözmek için girdi 
 ise burada hakperest olmak gerekir. Bunu derken kasdım 
 şu: böyle bir hadise vuku bulduğunda hemen alanını tecavüz 
 etti, yetkisini aştı vs.. türünden feveran etme yerine 
 daha sakin ve soğukkanlı hadiseleri değerlendirmeli. 
 Sonuçta önemli olan o problemin çözümü ve ilgili şahıs 
 da o noktada yetersiz ise varsın o alanını ihlal etsin, 
 ne olur? Kaldı ki buna alan ihlali demek bile doğru 
 değildir. 
 Bu türlü durumlarda ilgili kişi veya 
 kişiler insaflı olmalı, bazı şeylerden feragat etmesini 
 bilmeli. Aynen Ebu Ubeyde Hazretlerinin Amr bin As’a 
 komutanlığı devrettiği gibi. Veya Halid’in Ebu Ubeyde’yi 
 kabullendiği gibi. Malum, Hazreti Ebu Ubeyde Hazreti 
 Halid’in ordusunda sıradan bir askerdir. Hazreti Ömer 
 (r.a) Hazreti Halid gibi deha üstü bir komutanı halk 
 zaferleri onun şahsına bağladığından dolayı azl ediyor 
 ve yerine o orduda er olarak görev yapan Ebu Ubeyde’yi 
 getiriyor. Kendisine bu durumu kabullenip-kabullenemediğini 
 soranlara da “Siz hiç merak etmeyin! Ömer hayatta iken 
 Halid hiçbir zaman isyan etmez.” diye cevap veriyor. 
 Hayatının geride kalan yıllarında da Halid’in bunu problem 
 yaptığını bilmiyorum ben.
 Şimdi biz bu ve benzeri hadiseleri 
 sahabenin vefakarlığı, hakperestliği, diğergamlığı, 
 isarı deyip kabulleniyor, onların imanî kabul ufkunun 
 derinlikleri olarak algılıyor, yer yer yaşlı gözlerle 
 halk kitlelerine anlatıyoruz. Ama bundan daha önemlisi 
 beğenilen bu hasletlerin kendi hayatımızda yer alması 
 değil midir? 
 Evet, cemm-i gafirin iştirakiyle yapılan 
 işlerde elbette amellerin taksimi, mesainin tanzimi, 
 muavenetin teshiline ihtiyaç vardır. Sorumluluk alanlarının 
 belirlenmesi bu açıdan çok önemlidir; önemlidir ama 
 onun da birlikte belirlenmesi ve ihlallerin söz konusu 
 olduğunda meseleye fevrî ve acûl değil, temkinli yaklaşılması 
 gerekir.
</div>

Kalp İstikametini Koruma