Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Soru: Kur’ân-ı Kerim’de, geçmiş kavimlerin; yaptıkları 
zulüm ve irtikâp ettikleri günahlara göre, farklı azap ve musibetlerle 
cezalandırıldıklarını görüyoruz. Ayrıca çeşit çeşit günaha karşı tevbenin de 
farklı farklı olması gerektiği ifade ediliyor. Bu tespitler ışığında günümüzde 
başımıza gelen bela ve musibetleri doğru okuyabilmemiz ve ona muvafık bir 
tevbede bulunabilmemiz için hangi hususlara dikkat edilmelidir? 
Cevap: Sorunuzda dile getirdiğiniz hususa, bir 
misal teşkil etmesi açısından, Ankebût sûre-i celîlesindeki şu âyet-i kerimeyi 
zikredebiliriz: 
فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ 
حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ 
الْأَرْضَ وَمِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ 
وَلٰكِنْ كَانُۤوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ“Onlardan her birini 
günahıyla kıskıvrak yakalayıp derdest ettik. Kiminin üzerine taş yağdıran bir 
kasırga gönderdik, kimini korkunç bir gürültü bastırıverdi, kimini yerin dibine 
geçirdik, kimini de suda boğduk. Allah onlara zulmetmedi, onlar asıl kendi 
kendilerine zul-mettiler.” (Ankebût sûresi, 29/40) 
 
Görüldüğü üzere âyet-i kerimede o kavimlerden veya o kavimlerde bulunan 
fertlerden her birinin kendi suçu sebebiyle bir cezaya çarptırıldığı ifade 
edilmektedir. 
Mezkûr âyette, hangi kavmin hangi azapla cezalandırıldığı açık bir şekilde 
bildirilmemektedir. Ancak daha başka âyet-i kerimelerden, burada zikredilen azap 
türlerinin hangi kavimlerin başına geldiğine dair bir kısım bilgilere sahip 
bulunuyoruz. Mesela Âd ve Semud kavminin bir sayha ile helak edildiğini, yerin 
dibine batırılanın Karun olduğunu, Firavun’un ise suya gark edildiğini 
biliyoruz. 
Şimdi sorunuza dönecek olursak, öncelikle ifade etmem gerekir ki, zikredilen 
bu kavimlerin, günah ve isyanlarıyla, başlarına gelen musibetler arasında bir 
münasebet aramanın, bizi çok alâkadar edip etmeyeceğini bilemiyorum. Bununla 
birlikte, böyle bir alâka kurmanın, değişik maslahat ve faydaları olabileceğini 
düşünüyorsak, dikkat edildiğinde, işlenen suçlarla, bu suçlara terettüp eden 
cezalar arasında bir münasebet olduğunu görebilir, bir münasebet kurabiliriz. 
Mesela, Âd ve Semud kavimleri, semaviliği görmemiş/görememişlerdi. Peygambere 
gelen vahyi inkâr etmişler, bir peygamberin şahsında kendilerine ulaştırılan 
semanın sesini duymamışlardı. Bunun neticesinde de beklemedikleri korkunç bir 
semavi sayha ile yerle bir edilmişlerdi. Bir kez daha ifade edeyim ki, Kur’ân-ı 
Kerim, sarahaten böyle bir münasebeti ifade etmese de, aklî istidlaller 
neticesinde biz böyle bir alâka kurabiliriz. 
İkinci bir misal olarak, Kur’ân-ı Kerim’de, yaklaşık iki sayfada, açıktan 
açığa Karun’un isyanı ve ona verilen ceza anlatılır. Bu âyet-i kerimelerde, o 
tâli’sizin, hazineleri ile ortaya çıkarak halka karşı çalım satması, caka 
yapması ve onun bu çalım ve cakalarına bazılarının imrenerek ona verilenlerin 
kendilerine de verilmesini temenni etmeleri dile getirilir. İşte yerin üstünde 
âdeta hindiler gibi kabara kabara dolaşan Karun’a verilen cezanın da, suçuna 
uygun olarak yerin dibine batırılma şeklinde tecellî ettiğini görüyoruz. Hz. 
Pîr’in ifade ettiği gibi tevazu, insanı yukarılara çıkarırken, tekebbür ve 
büyüklenme ise onu yerin dibine batırmaktadır. 
Âyetin sonunda ise fezleke olarak şöyle buyrulur: 
وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُۤوا أَنْفُسَهُمْ 
يَظْلِمُونَ“Onlara Allah zulmetmedi, fakat onlar kendi 
kendilerine zulmettiler.” Zulmetme; haddini bilmeme, hak, hukuk, sınır 
tanımama, küstahlıkta bulunma ve hakka karşı meydan okuma demektir. İşte Ankebût 
sûre-i celîlesinde, mezkûr âyetten önce peygamberlerine karşı küstahlık yapan, 
haddini aşan, taşkınlıkta bulunan kavimler anlatılmış, başlarına gelen belalar 
zikredilmiştir. Âyet-i kerimenin sonunda ise, Cenâb-ı Hakk’ın –hâşâ– onlara 
zulmetmediği, onların ancak müstehak oldukları cezaya çarptırıldıkları ve 
aslında onların yaptıkları zülum ve işledikleri azim günahlarla, kendi 
kendilerine zulmedip bunu kendi kendilerine reva gördükleri ifade edilmektedir. 
 
Günahlarını Alenîleştirenlerin Ötede Karşılaşacağı 
Muamele 
Sorunuzun ikinci kısmına gelince; Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve 
sellem), bir hadis-i şeriflerinde: 
كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الخَطَّائِينَ 
التَّوَّابُونَ“Bütün insanlar hata işleyebilirler. Ancak hata 
işleyenlerin en hayırlısı, tevbe ile yeniden Allah’a dönenlerdir.” 
(Tirmizî, Kıyamet 49) buyurmuşlardır. Evet, insan hata ve günah işleyebilir. 
Ancak işlenen günahı setretmek ve kimseye faş etmemek esastır. Çünkü Hazreti 
Ruh-u Seyyidi’l-Enâm (aleyhi elfü elfi salâtin ve selâm) Buhari’de geçen bir 
hadis-i şerifte: 
كُلُّ أُمَّتِى مُعَافَى اِلَّا الْمُجَاهِرُونَ“Günahı 
alenî işleyenlerin dışında ümmetimin hepsi affa mazhar olacaktır.” 
buyurmuşlar; daha sonra da kişinin geceleyin işlediği ve Allah’ın da affettiği 
bir günahı sabah olunca başkalarına anlatmasını alenî günah işlemenin bir çeşidi 
olarak saymışlardır. (Buhârî, Edeb 60) Böylece o kişi, Allah’ın örttüğü bir 
hatayı kendisi açmış, günahını halkın içinde anlatıp insanları o günaha şahit 
tutmakla, bir manada kendi elini kolunu bağlamıştır. Bunun neticesinde ise, o 
davranış, ahirette kendi aleyhine değerlendirilecek bir husus olarak karşısına 
çıkacaktır. 
 
Bu sebeple diyoruz ki, evet, herkes düşebilir. Ancak düştükten sonra yeniden 
Allah’a teveccüh edip O’na dönmek yerine, kalkıp günahını başkalarına anlatmak, 
günah kabahatine daha büyük bir kabahat eklemek demektir. Hâlbuki Cenâb-ı Hak, 
Settaru’l-Uyûb’tur. Sadece O’na sığınmak ve: 
يَا سَتَّارُ يَا غَفَّارُ، اِغْفِرْلَنَا ذُنُوبَنَا كُلَّهَا وَ 
اسْتُرْ عَيُوبَنَا كُلَّهَا“Ey Settar u Gaffâr olan Allah’ım! 
Günahlarımızı bütünüyle yarlıga! Ayıplarımızı da bütünüyle setreyle!” 
diyerek Setttar ve Gaffar ism-i mübarekleriyle O’na iltica edip el açmak ve O’na 
yalvarıp yakarmak gerekir. 
 
Çeşit Çeşit Vesâyet 
Soruda dile getirilen, günahın çeşidine göre tevbe edilmesi mevzuu da, 
hakikaten üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir husustur. Çünkü tevbe 
mücerred bir pişmanlık duygusu olmadığı gibi, sadece dille ifade edilen bir af 
talebi demek de değildir. Elbette ki, gönülden nedamet ve el açıp istiğfarda 
bulunmak tevbe adına çok önemlidir. Ancak, sahih bir tevbe için, aynı 
zamanda, ne tür bir günah işlenmişse, onun bir daha tekerrür etmemesi 
adına, fevt ve ihmal edilen şeylerin telafi edilmesi, o günahın yaptığı 
tahribatın giderilmeye çalışılması ve yeniden o günahı netice verebilecek 
hususlara karşı sağlam ve kararlı bir duruş ortaya konulması gerekir. Meselâ, bu 
coğrafyanın insanı, bir dönem, kendini gaflete salıp uyanık davranmadığından 
ötürü, yabancı duygu ve düşünceler tarafından ele geçirilmiş ve kuşatma altına 
alınmışsa, böyle bir gaflet günahının tevbesi, bir perşembe akşamında, merasim 
şeklinde dile getirilen istiğfar cümleleriyle gerçekleştirilemez. Bir bakın 
Allah aşkına, bugün milletimiz ve İslâm dünyasının üzerinde kaç çeşit vesayet 
var! Ekonomik vesayet, kültürel vesayet, üstü örtülü siyasî vesayet ve daha nice 
vesayet. Eğer bu çeşit çeşit vesayetler, bizim, şahsî çıkar ve menfaat peşinde 
koşmamız, egoistçe tavır ve davranışlar içine girmemiz, enaniyet ve benlik 
duygusuyla iftiraklara sebebiyet vermemiz… gibi azim günahların bir neticesi 
ise, o zaman yapmamız gereken vahdet-i ruhiyeyi temin için benlik ve 
enaniyetimizi ayaklar altına almak, şahsî menfaatlerimizi düşünmeyi bir kenara 
bırakıp milletimizi ve onun ikbal ve geleceğini düşünmek olmalıdır. Evet, inanan 
insanlar olarak bu şekilde çeşit çeşit vesayet altında bulunmak öyle bir cinayet 
ve öyle bir günahtır ki, işlenen bu günahın vebalinden kurtulmak için “onurum, 
gururum” demeden, enaniyetimizi ayaklar altına almamız; alıp vifak ve ittifak 
adına ölesiye bir gayret sergilememiz gerekir. İşte bu duygu ve düşünceyle, 
muzdarip ve içten bir edayla, dilimizle de, “Allahım, ne olur, bahtına düştük. 
Bizi affeyle ve bizi kendimize getir. İhmal ettiğimiz sahalardaki boşlukları 
doldurmak için bize güç, kuvvet, irade ver; fırsat ve imkân lütfeyle!..” diye 
yalvarıp yakarmalıyız. 
İftiraka Sebebiyet Verenler Cennet Yüzü 
Göremezler 
Bilemezsiniz, bir Endülüs’ü düşündüğümde yüreğim nasıl burkulur, gönlüm nasıl 
hicranla dolar. Evet, bana hep hicran gelir; oradaki mü’minler, birbiriyle 
didişip uğraşırken, Ferdinand’ın gelip hepsinin tepesine binmesi ve o coğrafyada 
bir gül devrinin hazin bir şekilde son buluşu. Neticede sekiz asır sizin 
elinizde belli bir kıvama ulaşan ve aynı zamanda Batı Rönesans’ının iyi ve güzel 
unsurlarına kaynaklık eden bir coğrafya gözünüzün içine bakıla bakıla gasp 
edilmiştir. 
O koskocaman Devlet-i Âliye’nin, son hâli de esasen bundan farklı değildir. 
Evet, ne acıdır ki, yeryüzü muvazenesinde çok önemli bir konumu bulunan 
koskocaman bir Devlet-i Âliye iftiraklar neticesinde yıkılıp gitmiştir. Mehmet 
Âkif’in ifadeleri içinde o büyük devletten geriye, “harap eller, yıkılmış 
hanümanlar, kimsesiz çöller, başsız ümmetler, emek mahrumu günler ve fikri ferda 
bilmez akşamlar” kalmıştır. 
Ancak biz, 
تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا 
كَسَبْتُمْ“Onlar bir ümmetti, geldi geçti. Onlara kendi 
kazandıkları, size de kendi kazandığınız. (Bakara sûresi, 2/134) ferman-ı 
sübhanisini nazar-ı dikkate alıp kendi hâl-i pürmelâlimize bakmamız gerekir. 
Evet, onlar, kazandıklarıyla Allah’ın huzuruna gittiler. Biz de bugün bir ümmet, 
bir milletiz. Bizim de tekâsüllerimiz, ihmallerimiz, birbirimizle yaka paça 
olmamız, anlaşma ve uzlaşmaya bir türlü yanaşmamamız ve ayrılıklara düşmemiz söz 
konusu. İşte bütün bunlar başımıza öyle gaileler açmaktadır ki, koskocaman bir 
millet iftiraklar sonucunda zayıf düşürülmüş, sonra da başkaları gelmiş, 
tokmakla tepesine inmiş ve onu sürüm sürüm süründürmüştür/süründürmektedir. 
 
Bütün bu günahlar umumun hukukuna tecavüz olduğu için şahsî günahların kat be 
kat önüne geçer. Hukuk sistemi açısından amme hakkı aynı zamanda Allah hakkıdır. 
Bu açıdan milletin hukukuna tecavüz aynı zamanda Allah hakkını da ihtiva eder. 
Bu sebeple rahatlıkla denilebilir ki, iftiraklarla bir milleti paramparça hâle 
getirenler, namaz kılsa, oruç tutsa, zekat verse ve hacca gitse de, umum millet 
hakkını helal etmedikçe, onların Cennet’e girmeleri mümkün değildir. 
Bu sebeple, hizip mülâhazasıyla vahdet-i ruhiyeyi yaralayan ve birbiriyle 
boğuşarak mübarek bir milleti paramparça hâle getirenler, bu ağır ve azim 
günahın vebalinden kurtulmak istiyorlarsa, işledikleri cinayetin büyüklüğünü 
görmeli, iftirakın ihanet ölçüsünde bu topluma zarar verdiğinin farkına varmalı 
ve artık klik ve hizip anlayışını bir kenara bırakarak vifak ve ittifaka giden 
yolları açmalıdırlar; hiç olmazsa sulh olup ihtilafa düşmeme noktasından bir 
azim ve cehd ortaya koymalıdırlar. Aksi takdirde biraz önce ifade edildiği gibi, 
umum millet fertleri hakkını helal etmedikçe, onlar, Cennet’in kokusunu dahi 
duyamazlar. İşte bu anlayış ve bakış açısıyla, hepimizin, “Keşke, 
tırnağımın ucundan başımdaki saçın ucuna kadar ölümü bütün acılığıyla duysaydım 
ama âlem-i İslâm âbidesinin ayakta olduğunu, Ümmet-i Muhammed’in vifak ve 
ittifak içinde tek bir yürek hâline geldiğini görseydim.” diyerek dua 
etmeli ve bütün cehd ve gayretlerimizle bu işe kilitlenmeliyiz ki, bu durum, 
umum günahlara keffaret olsun ve başımızdaki gaile ve musibetler de Rahmet-i 
İlâhî tarafından bertaraf edilsin. Evet, Cenâb-ı Hakk’a karşı: “Allah’ım bin 
kere benim canımı al ama ülkemde nizam olsun. Ne olur ya Rabbi, bahtına düştük, 
canımızı al fakat ruhumuzun abidesini dikmeye bizi muvaffak kıl. Ne yapalım, 
âciziz, zayıfız, elimizden bir şey gelmiyor. Feleğin çarkları karşısında hep 
yenik düşüyoruz. O çarklar bizim arzu ve isteklerimize göre dönmüyor. Zira zimam 
başkasının elinde, dümende oturan başkası. Vallahi, billahi, tallahi, çırpınıp 
duruyoruz ama dediğimiz şeyler hep havada kalıyor.” sözleriyle içimizde iç 
yakan bir hicran ve hasret olmalı ve sinemiz zıpkın yemiş gibi heyecanla 
inlemelidir ki, bizim bu hâlimiz umum günahlara kefaret olsun ve yeniden bir kez 
daha milletimizin ikbali gülsün. 
</div>

Günaha Göre Ceza ve Günaha Göre Tevbe