Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Peygamberlerin manâ buuduna açık 
 olmaları bir mevhibe-i ilahiyedir. Bu mevzuda benim 
 vicdanımda ağır basan görüş şudur ki; mevhibe-i ilahiye, 
 Cenab-ı Hakk’ın onların iradelerinin hakkını vererek 
 ortaya koyacakları yüksek bir performansa önceden 
 bahşettiği bir avanstır. Zira Cenab-ı Hak onların 
 ne yapacaklarını, nasıl hareket edeceklerini ilm-i 
 ezelisi ile biliyor.
 Fakat işin öte yanında şu gerçek 
 de unutulmamalıdır: Allah, Mâlikü’l-mülktür, mülkünde 
 istediği gibi tasarruf eder. Bir peygamberi başkasına 
 nisbetle çok daha önemli bir misyonla gönderir. Dolayısıyla 
 donanımını ona göre ihsan eder. Bir başkasına bu ölçüde 
 önemli bir misyon yüklemez ve onun donanımı da ona 
 göre olur. Mesela İnsanlığın İftihar Tablosu’na bakıp 
 şöyle diyebilirsiniz: Allah bu Zât’a diğer peygamberlere 
 nisbetle çok daha büyük misyon yüklemiş ve donanımını 
 da ona göre vermiştir. Ama yukarıdaki yaklaşımla aynı 
 meseleyi tersine çevirip şöyle de diyebilirsiniz: 
 O Zât, istikbalde üzerine alacağı misyona liyakatını 
 göstermiş, Allah da ilm-i ezelisi ile bunu bildiğinden 
 dolayı ona baştan o misyonu yerine getirecek donanımı 
 lütfetmiştir. 
SOSYAL ÇALKANTILAR VE ALTERNATİF 
 DÜŞÜNCE
Sosyal çalkantılar insanlarda alternatif 
 düşünme melekesini geliştirir, beyin fırtınalarına 
 müsait zemin, fikrî bir dinamizmin ateşleyicisi olur. 
 Bu dinamizm doğurgandır. Yani rönesansın gölgesi veya 
 gerçek bir rönesans bu tip dönemlerde ortaya çıkar. 
 Mesela bizim tedvin dönemimiz, asırlarca bizi ayakta 
 tutacak -ki hâlâ geçerliliklerini sürdürüyorlar- Kelâm 
 ve Fıkıh başta olmak üzere düşünce akımlarının doğduğu 
 bir dönemdir. Bu dönemin en büyük özelliği toplumda 
 sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel çalkantıların 
 yaşanıyor oluşudur.
 Tedvin devri adını verdiğimiz bu 
 zaman diliminde, bir araya getirilmesi imkansız, aynı 
 kaynakların esas alınarak istinbat edildiğine inanılması 
 zor, birbiriyle kıyasıya savaşan yorumlar, düşünceler 
 ortaya atılmıştır. Basra mektebi Kûfe mektebi ile; 
 İmam Azam Ebu Hanife, devrindeki diğer imamlar ile 
 hatta kendi rahle-i tedrisinde oturan talebeleri ile 
 ciddî fikrî münakaşalar içine girmiştir. Ama bu vetirede 
 hiç kimsenin başı yarılmamış, burnu kanamamıştır. 
 Bu süreklilik arzeden ciddî fikir jimnastikleri sonucu 
 girilen hicri üçüncü asırda -ki zamanın altın çağlarından 
 biridir o- dünyanın en mükemmel insanları yetişmiştir. 
 Kaynağını ilahî beyandan alan belki de dünyanın en 
 uzun soluklu içtihatları ortaya konmuş, düşünceleri 
 üretilmiştir. 
 Batının bizim tedvin dönemine benzer 
 rönesansına baktığınızda şunu görürsünüz: Evet, bir 
 rönesans yaşanıyordur ama Batı ve Batılı bunalım içindedir, 
 barbardır, yobazdır. Haçlı seferlerinden bıkmış yorgun 
 askerdir. Bu yorgunluk onu kendi içine döndürmüş, 
 kendini yeniden gözden geçirme imkanı sağlamıştır. 
 Grek felsefesine, Roma düşüncesine, Hıristiyanlık 
 esaslarına yönelme bu dönemde olmuştur. Daha sonraları 
 meydana gelen münferit ve müteferrid tecdid hareketlerinde 
 de aynı sosyal ortamı görmek mümkündür.
 Şu an içinde yaşadığımız zaman diliminde 
 de bizdeki tedvin, Batıdaki rönesansa benzer bir zemin 
 var. Fakat burada bir tehlikeye dikkatlerinizi çekmek 
 istiyorum; bazen bu türlü dönemlerde bazıları gölge 
 kurtuluş yolunu gerçek ve nihaî kurtuluş yolu zannedebilir. 
 Bu zannın ve inancın gereği olarak o uğurda kavga 
 ve mücadele verebilir. Bunlar bazen başarılı da olabilirler. 
 Halbuki bu tam anlamıyla bir yanılmadan ibarettir. 
 Aslında gerçek, sahih ve kalıcı viladetlerin önünü 
 alan başarılardır bunlar.
 Bu yüzden diyorum ki, Cenab-ı Hak 
 bazı alanlarda bize geçici olan muvaffakiyetleri çok 
 göstermesin. Ta ki biz sürekli metafizik gerilim içinde 
 olalım, doğurgan olalım, sürekli beyin fırtınaları 
 yaşayarak tedvin dönemine benzer, bizi bugünümüz ve 
 geleceğimiz adına yıllarca, asırlarca idare edecek 
 esasları üretelim. Evet, Müslümanlığın çok yeni şeyler 
 doğurması lâzım. Aksi takdirde geleceğe yürüyemez, 
 bu hâliyle de yaşayamaz. Bediüzzaman ne güzel der; 
 “Eski hâl muhâl, ya yeni hâl ya izmihlâl.”
SOSYAL HAREKETLER VE TABİİ SÜREÇLER
Bütün bir toplumu ve belki de gelişme 
 seyrine paralel olarak bütün insanlığı kucaklayan, 
 onlara hizmet götüren hareketlerde birbirini izleyen, 
 izlemesi gereken tabii süreçler vardır. Bu tabii süreçlerin 
 başında hiç şüphesiz iman, ardından icmalî ve tafsilî 
 ilim gelir. Herhangi bir düşüncede eğer ilim önemli 
 bir konuma gelmiş ise bu demek değildir ki iman ihmal 
 edilebilir. Hayır. Bu çok ciddi bir yanılmışlık ve 
 aldanmışlık olur. Bu, o düşünceyi sosyal oluşumların 
 tabii seyrine bırakmak anlamına gelir. Onun için toplum 
 içinde fikrî önderlik yapanlar iman mevzuunda sürekli 
 canlı tutacak esaslar bulmak, metodlar ve sistemler 
 üretmek zorundadır. Bu yönlendirme olmazsa rehavet 
 devreye girer; “Allah’a şükür yıllardır başarıdan 
 başarıya koştuk, artık zaman rahata erme zamanıdır.” 
 demeler söz konusu olur. Bu safhadan sonra o düşünce 
 adına yaşama, hayatını onun gereklerine göre düzenleme 
 bir tarafa, insan Rabbine karşı yapmakla mükellef 
 olduğu ibadetleri bile kültürel bir aktivite olarak 
 görmeye başlar. Artık bu tip kimseler için dün aşk, 
 vecd ve heyecanla yapılan, göz yaşları ile süslenen 
 ibadetler kültürel bir aktivitedir. Cuma da, bayram 
 da, hac da bir kültürün dışa yansımasından ibarettir.
 Fakat iman kendi kıvamında, kendi 
 tazeliği içinde ve ilk dönemdeki orijiniyle korunabilse 
 bu türlü vartalar içine girilmez. Onun için iman, 
 hiç ara verilmeden sürekli insanlara telkin edilmeli, 
 ısrarla onun üzerinde durulmalı. Onu insanların gönlünde, 
 kalbinde, kafasında sürekli canlı tutacak sistemler 
 icad edilmeli ve gerekirse insanlar bu mevzuda zorlanmalı. 
 Aksi halde karbonlaşma başlar orada. Bediüzzaman Hazretleri 
 bu sebeple iman üzerinde ısrarla durur.
 Evet, aksiyonda süreklilik inancını, 
 insanların gönlüne, kafasına, ruhuna ve vicdanına 
 duyurmalıyız. Şahsen ben insanların kalblerinde sürekli 
 ve hiç doyma bilmeyen oburlukla “Müslümanlığı âleme 
 duyurma” his ve heyacanını uyarmak gerektiği kanaatındayım. 
 Bunun havarilerini yetiştirmeliyiz. Her insanı bu 
 ufkun potansiyel havarisi görmeliyiz. Kamil insan 
 yetiştirme, milletine hizmeti gaye edinenlerin hareket 
 yörüngesi olmalı. Bu arada yetiştirilmesi konusunda 
 ihmal gösterilmiş ve yanlış yollara sapmış insanlarımızla 
 da ciddî bir şekilde ilgilenilmeli. Onların aktif 
 hale gelmesi için elden gelen her şey yapılmalı, her 
 gayret ortaya konmalı. Öyle bir sistem ortaya konmalı 
 ki tek ferdin bile zayi olmasına fırsat vermemeli. 
 Şu anda toplumumuzda böyle bir sistemin ortaya konduğu 
 söylenemez. “İşin tabiatı icabı” falan deyip işin 
 içinden sıyrılmak isteyenler olabilir ama bence böyle 
 düşünmek yanlış. Biz Allah’a gönülden inanmış insanların 
 canlılığına süreklilik kazandıracak, herkesin işin 
 başındaymış gibi ciddî bir gönül iştiyakıyla, havariler 
 misali hareket etmesine müsait zemini hazırlayamıyoruz. 
 Kafalarımız yetmiyor o işe veya o mevzuda bir araya 
 geldiğimizde ciddî beyin fırtınaları meydana getiremiyoruz. 
 Ben, Üstad o meselenin inkisarı içinde ölmüştür diye 
 düşünüyorum. Benim inkisarım ise beni öldürecek kadar 
 değil, çünkü o bir gönül meselesi.
 Evet, zorlamayla dahi olsa insanları 
 o mevzuda yönlendirebilecek bir sistem kurulmalı, 
 tıpkı fabrikada çalışan işçilerin sistemi gibi. Hani 
 işini yapmayan birine sistem hemen müdahale eder; 
 ama şefi, ama arkadaşı, ama ustabaşı.. işte öyle… 
 Herkes durduğu yerde, bulunduğu makamda mutlaka o 
 sistemin genel işleyişinin hem bir parçası hem de 
 kontrolcüsü olmalı. Anlatıldığı kadar kolay değil 
 bu iş biliyorum. Çünkü her bir insan bu dünyada bambaşka 
 bir âlem. Dolayısıyla her biri apayrı bir âlem olan 
 insanların teker teker istihdamı göründüğü kadar kolay 
 değil. Allah inayet ede.
 İnayet dedim de, Cenab-ı Hakk’ın 
 fevkalâde inayeti başımızın tacı. Biz O’nun nihayetsiz 
 inayetinin her zaman beklentisi içindeyiz. Fakat irademiz 
 de var ve Allah bizi irademiz sebebiyle muhatap almış. 
 Öyleyse bizim de bu meseleyi o zaviyeden ele almamız 
 gerekir. Bir başka ifade ile O’nun fevkalâde inayetleri, 
 ihsanları, lütufları ve keremlerini vesile-i şükür 
 yapar ve onları artırması için Allah’a teveccühte 
 bulunuruz. Ama dünyada kaldığımız süre içinde plânlarımızı, 
 bize ait gibi gördüğümüz ama aslında âriye olarak 
 bize verilen benliğin, iradenin rükünlerini kullanarak 
 yaparız, yapmaya çalışırız. 
 Evet, bir taraftan bilme, isabetli hareket etme, diğer 
 taraftan heyecan ve helecanlarını sürekli koruyup 
 azimli ve kararlı olma, küheylanlar gibi yerinde dururken 
 bile sürekli hareket etme, yerinde oynayıp durma, 
 bana çok önemli geliyor. Bunun çok kolay olduğunu 
 zannetmiyorum. Fakat yapılmaz demek suretiyle de inkisar 
 hasıl etmek istemiyorum.
 Halihazırdaki şartlar ve mevcud 
 durum, aşk u heyecan adına önemli ve elverişli bir 
 ortam sayılabilir. Şahsî kanatim, bugün yaşayanlar 
 gelecekteki nesillerden daha avantajlı sayılır. Kendi 
 canlılıkları, başkalarına hayat üflemeleri, iç kokuşmalara 
 karşı siyanet içinde bulunmaları gibi hususlar adına 
 daha şanslı, daha avantajlı sayılır. Fakat şu da unutulmamalı 
 ki günümüzün nesilleri kendilerini ayakta tutacak 
 esaslardan, dinamiklerden uzaklaşıyor, onları ihmal 
 ediyor. Farkına varmadan, yavaş yavaş, aheste aheste 
 gelen ve ruhunun içine yerleşen öldürücü faktörlerin 
 farkına varmıyor. Hepsinden kötüsü bunları tabii gelişmenin 
 bir neticesi olarak kabulleniyor. “Bu bir vetire, 
 dün öyleydi, bugün böyle, yarın başka türlü olacak.” 
 diyor. Tabii görüyor manâ adına, ruh adına çürümeyi, 
 solmayı. Ve bu hepimiz için söz konusu. Gerçi Cenab-ı 
 Hakk’ın kendilerine büyüklük bahşettiği insanlar hayatlarının 
 her karesinde aşmışlar bu vartaları ve değişmemişler 
 hiçbir zaman. Bakın o tabakat kitaplarına: Niceleri 
 bütün bir ömür boyu bir yere çardağını kurmuş, atını 
 bir kenara bağlamış, zaman gelmiş sağda, solda Hadis-i 
 Şerif toplamış; zaman gelmiş “Savaş var” denildiğinde 
 savaşa koşmuş; zaman gelmiş devlet “Sana şurada ihtiyaç 
 var” deyince, çardağını söküp bineğinin sırtına bağlamış 
 ve oraya gitmiş. İşte bir ömür boyu değişmeden bunu 
 aynı çizgide devam ettirme çok önemli bir mesele, 
 Allah’ın bir lütfu bu. Fakat bu aynı zamanda o hareketin 
 ani’l-merkez gücünü de gösteriyor. Hatta o Havâric 
 ve Nevâsıb hareketinde bile ben çok önemli bir dinamizm 
 görüyorum. Sadece orada basiretli dimağlar meseleyi 
 yönlendirmede kusur ettiklerinden dolayı, o çağlayanı 
 zararlı hâle getiriyorlar. Aslında orada coşkun bir 
 iman, müthiş bir heyecan, bir şeyler yapma azmi ve 
 bâtıla baş kaldırma var. Ama dinlemeleri gerekli olan 
 insanı veya insanları dinlememe kusuru onlara ait. 
 Hazreti Ali’yi dinleselerdi bir çok ciğersûz hadise 
 olmayabilirdi. 
 Bugün de olabilir bunlar. Doğruluk, 
 iyilik, güzellik adına iyi şeyler yapmak için bir 
 araya gelenler, gelecekte birbirini yiyebilirler. 
 Siz bunları bugün sarmaş-dolaş görebilirsiniz, fakat 
 ferasetiniz varsa, o tipleri dişlerinin yapısından, 
 tırnaklarının uzunluğundan, pençelerinin vahşice durmasından 
 anlayabilirsiniz. Bu olumsuz dalgaları kırabilir miyiz? 
 Elbette… Bu bizim yerimizde sağlam durmamıza bağlı.
 Hâsılı; zor şeylerden bahsettik. 
 Benim ciddî endişelerim var. Başarının ve zaferin 
 öldürücülüğü beni, yolda yürümeye devam ederken başarılı 
 olacak mıyız-olmayacak mıyız düşüncesinden daha çok 
 korkutuyor.
</div>

Manâ Buudu ve Mevhbe-i İlahiyye