Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Peygamberlere karizmatik şahsiyetler 
 demek ve peygamberlik hakikatini de karizma ile izah 
 etmeye çalışmak doğru olmadığı gibi caiz de değildir. 
 Hatta peygamberlere bazılarının söylediği gibi dâhi 
 demek de aynı ölçüde yanlıştır. Karizmatik olmalarıyla 
 bilinen şahsiyetler şahsî becerileri ile çok büyük 
 işlere imza atabilir, insanları etrafında toplayabilir, 
 tarihin akışının değişmesinde rol oynayabilir ama 
 bunların büyük çoğunluğunun, hatta diyebilirim hemen 
 hepsinin peygamberliğin önemli bir buudunu, hatta 
 ana esasını teşkil eden Cenab-ı Hak ile müeyyet olma, 
 Allah’la münasebet içinde olma hususiyetleri yoktur.
 Peygamberler, şahsi becerilerine, 
 sıradışı özellik ve hususiyetlerine- isterseniz buna 
 karizmatik özellikler diyebilirsiniz- bağlı olarak 
 hayatlarını sürdürmemişlerdir. Evet onlar ne sevk 
 ve idarede, ne de hayatın diğer alanlarındaki çalışmalarında 
 ferdi becerilerine, şahsi istek ve arzularına veya 
 kararlarına göre değil, Allah’ın yönlendirmesine göre 
 hareket etmişlerdir.
İslam adına konuşacak olursak, İnsanlığın 
 İftihar Tablosu böyle olduğu gibi, onun Raşid Halifeleri 
 de karizmadan ziyade Kur’an ve Sünnetin yönlendiriciliği 
 içinde hayatlarını sürdürmüşler. 15 asırdır devlet 
 idaresinden, ailevi hayata kadar İslam dünyasının 
 esas aldığı bütün düzenlemeleri Kur’an ve sünnetin 
 rehberliğinde ortaya koymuşlardır. Hazreti Ebu Bekir, 
 Hazreti Ömer, Hazreti Osman ve Hazreti Ali’nin halk 
 tarafından tutulup desteklenmesinde, onların şahsi 
 faikiyetlerinde, üstünlüklerinde, adeta insanüstü 
 varlık olmaları değil, İslamî esaslara uymaları rol 
 oynamıştır. Bu yüzdendir ki hemen hepsinin hayatında, 
 idare ettikleri insanlar tarafından sorgulanmaları 
 söz konusu olmuştur. Halbuki biz bugün karizmatik 
 özellikleri ile bir yerlerde bulunan insanların sorgulanmalarına 
 şahit olmamışızdır.
 Evet, sıradışı, insanüstü özellikler 
 dinin emrine girdiği zaman bir değer ifade eder. Karizmalar 
 dinin emrine verildiği zaman yararlı hâle gelir. Bu 
 yüzden din terbiyesine girmemiş, Kur’an’ın emrine 
 verilmemiş, Sünnet’in mihenkleri ile yönlendirilmemiş 
 karizmalar çok defa zararlı olabilir, nitekim olmuştur 
 da. Çünki bu tip insanlar genellikle yerine göre hem 
 egoist hem de egosantrik olur. Hatta bazıları paranoyak 
 dahi olabilir.
Bu parayonak kelimesi bana aynı mevzu 
 etrafında ele alınabilecek başka şeyler hatırlattı. 
 Bana öyle geliyor ki özellikle tasavvuf başta olmak 
 üzere dinin diğer alanlarında az dahi olsa insanlara 
 bir şeyler anlatan, onlara önderlik yapan kişiler 
 paranoya ve şizofreni tehlikesine açık tiplerdir. 
 Az veya çok, ama bu kapı onlar için sürekli açıktır. 
 Evet, bu insanlar nazarî bilgilerle değil, Üstad’ın 
 birkaç yerde ifade ettiği gibi entüisyonist bir mülâhazayla 
 doğrudan doğruya Cenab-ı Hak ile bir münasebet içinde 
 bulunabilirler. Bu fevkaladelik İslam hamuru ile yoğrulur, 
 Kur’an ve Sünnetin terbiyesinden geçerse hakikaten 
 kelimenin tam anlamıyla fevkalade bir şeydir. Ama 
 böyle bir terbiyeye girmezlerse büyük ölçüde paranoya 
 söz konusudur onlar için. Gerçi bu büyük bir iddia, 
 psikologların ve psikiyatristlerin alanı. Ama gerek 
 teorik bilgilerim, gerekse 60 küsür yıllık hayatımdaki 
 müşahadelerim bana bunu söyletiyor.
Evet, tarih boyunca kitle hareketlerinde, 
 tâbi olduğu nehrin içinde damla veya çağlayan halinde 
 akarken kendisine tayfa, takım oluşturmak isteyen 
 insanlar olmuştur. Paranoyak tiplerdir bunlar bana 
 göre. Bunlar çok güzel konuşabilirler, kalemleri de 
 olabilir. İş idaresi adına beceriklidirler. Güzel 
 projeler üretirler. Rüya, ihsas ve ihtisas gibi şeyleri 
 kendilerine lütfedilmiş ilham gibi algılarlar. “Min 
 indillah müeyyed” zannederler kendilerini, öyle bir 
 vehme kapılırlar. Tatlı su içinde tuzluluğunu sürekli 
 muhafaza etmeye çalışırlar. Yani tâbi bulundukları 
 cereyan içinde şahsî özelliklerini korumaya özen gösterirler. 
 Büyük ölçüde her şeyi kendi mevcudiyetlerine bağlarlar. 
 Ama iyi bir uzmanın psikanalizinden geçtikleri zaman 
 bunların birer deli olduğu ortaya çıkar. Doktorların 
 yanında bunları söylemek bana göre biraz fazla, fakat 
 benim de özel müşahedelerim, elli senedir izlediğim 
 insanlar ve onların davranışlarının bütününden edindiğim 
 mülâhazalarım var.
 Bu açıdan bakınca düşünme, yazma, 
 konuşma, sevk ve idare becerileri sanki insanın aleyhinde 
 gibi. İşte böyle bir risk kavşağında Allah’a samimi 
 biçimde teslim olmak icab eder. Bu teslimiyet gerçekleşirse 
 bunların hepsi hayra inkılab eder. “Hayır! Benim gibi 
 bir adamın yanında ne işiniz var? Benimle ne mesele 
 görüşeceksiniz ki? Gidin bu meseleleri benden daha 
 iyi bilen bir sürü insan var, onlarla istişare edin.” 
 Ya da; “Hayır, bu konuşmayı falan arkadaşımızın yapması 
 daha iyi olur. O bu konulara benden daha fazla vakıftır.” 
 diyorsa ve bunları inanarak söyleyebiliyorsa problem 
 yok demektir. Aksi halde bir santimlik kendini reklam 
 peşindeyse onların mercek altına alınmasını tavsiye 
 ederim.
 Bu aşamada kitlelerin uyarılması 
 mümkün değil mi diye düşünebilirsiniz. Şahsen bunun 
 çok zor olduğu kanaatindeyim. Herkese araba kullanmasını 
 öğretmeye bedel bir iş bu. Yani herkese usulüddîn’i, 
 dinin temel prensiplerini öğretmek lazım ki bu prensipler 
 çerçevesinde doğru ile yanlışı kendiliklerinden farkedebilsinler. 
 Bu da takdir edersiniz imkansız denecek ölçüde zor. 
 Evet, halk önünde gördüğü, sohbetini dinlediği, yazısını 
 okuduğu insanlar hakkında hüsn-ü zan edebilir. Ama 
 eğer şer’î ölçüleri bilmiyorlarsa, yukarıda ifade 
 ettigimiz gibi usûlüddîn bilgileri yoksa bu zanlarında 
 hata edebilirler, mubalağaya da düşebilirler.
Söz buraya gelmişken bir hususa daha 
 dikkatlerinizi çekeyim; Türkiye’de zemin bu tip insanların 
 ortaya çıkması için çok müsait durumda. Özellikle 
 din sahasında fantezilere kendisini kaptıran insanların 
 hadd ü hesabı yok. İslam Tarihi boyunca defalarca 
 dile getirilmiş ve cevapları verilmiş konuları orjinalite 
 yapıyorum düşüncesi ile ekranlara taşıyan, gazete 
 sayfalarına aktaran o kadar çok insan var ki. Bana 
 göre hizmet edemeyen insanların kendilerini anlatmak 
 için başvurmak zorunda kaldıkları lüks bu. Bilmiyorum 
 ağır mı kaçar ama diyeyim, bu tiplerin hiçbirinin 
 ruhunda “dünyanın herhangi bir yerine, İslam adına 
 aç ve kurak bir yerine gideyim, kendimi Allah’ı ve 
 Peygamber’i anlatmaya adayayım. Hristiyan misyonerlerin 
 yaptıkları gibi gittiğim yerde maişetime yetecek miktarda 
 para kazanmak için taş ocağında çalışayım, amelelik 
 yapayım ve dinimi anlatayım” mülâhazası yoktur. Bu 
 olmadığı için eskiden kalma, döküntü bir kısım düşüncelere 
 sığınarak, onlarla kendilerini ifade etme luzumunu 
 duyuyorlar. Ama burada hasbîlik yok, diğergamlık yok, 
 din aşkı yok, hakikat aşkı yok ve araştırma aşkı yoktur.
Ben bu kanaatımı kendi ölçülerime 
 göre o kadar çok test ettim ki, bu kanaat adeta benim 
 sabitem haline geldi. Arkadaşlarıma da kaç defa sordum; 
 “Mezun olduğunuz liselerde ve üniversitelerde size: 
 Arkadaşlar! Bizim var oluşumuzun gayesi dünyanın dört 
 bir yanına dağılıp, hiçbir beklenti içine girmeden, 
 gerektiğinde amelelik yaparak kendi kültürümüzü anlatmaktır” 
 diyen insanlar oldu mu dedim. Hiçbir defa olumlu cevap 
 almadım/ alamadım.
 Ve yine kanaatim o ki -bunu daha 
 önceleri de ifade etmiştim- başımıza gelen türlü türlü 
 musibetler bu ruhun kaybedilmesinden dolayı Allah’ın 
 verdiği bir cezadır. Üstad’ın yaklaşımı ile “Beşer 
 zulm etse de kader adalet eder.” Evet bu meselelere 
 bu zaviyeden bakmak lazım. “Vemâ kânallâhu liyazlimehum 
 velâkinne’nnâse enfüsehum yazlimûn.” Yani “Allah insanlara 
 zulm etmez, fakat onlar kendi nefislerine zulmederler.”
</div>