Buradan hareketle tarif ve tavsif edildiği şekilde, önceleri değişik günahlara girip çıkmış, fakat daha sonra tevbe ile arınmış ve başkalarına rehberlik edecek konuma gelmiş insanlara Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) Amr İbn Âs ve daha başka sahabilere de dediği gibi, “Bilmiyor musun? İslâm cahiliye döneminde yapılan her şeyi silip süpürüp götürmüştür.”19 ifadesi zaviyesinden bakılabilir. Dolayısıyla da bir insanın şunca günahı vardı, otuz yaşına kadar bataklığa girip-çıkmıştı.. bu insan günümüzde böyle bir dirilişi nasıl temsil eder? demek yanlış olur. Sahabe-i kiram efendilerimizin bir kısmı istisna edilecek olursa, onların da pek çoğu, kırk-elli hatta altmış yaşından sonra Müslüman olmuş ve o ana kadar da hemen hemen irtikâp etmediği günah da kalmamıştı. Ama bunlar gün gelip Müslüman olunca, velilerin bile ulaşamadığı muallâ bir mevkii ihraz ettiler. Onların yolunda olan bugünün Müslümanları bizler –Allah’a binlerce hamd ve sena olsun ki– İnsanlığın İftihar Tablosu’na ümmet olmuşuz. Yine hamd ve senalar olsun ki, o kadar yâd ellerde sağda-solda avâre dolaştıktan sonra Rabbimizin inayetiyle yeniden Kur’ân etrafında toplanarak din-i mübin-i İslâm’a hizmet etme imkânı bulduk. Zannediyorum “Müjdeler olsun bizlere!” deyip şükretmemiz gerekecek.
Ancak günümüzde Müslümanlığı bilen, Kur’ân’ı tanıyan ve Efendimiz’in sünnetine vâkıf olan insanların –her ne kadar fetret devri de olsa– sorumluluk açısından diğerlerinden farklı olacakları da muhakkaktır. Bu itibarla onlar da ibadetlerindeki eksiklikleri giderir, bulaştıkları günahlardan tevbe ve istiğfarla arınırlarsa, diğer insanlar gibi değerlendirilebilirler.