önemli bir adım sayılır. Bunun yanında, hacca daha önceden gitmiş, oraları tanıyan, hac hakkında malumat sahibi insanlara danışmak da çok önemlidir. Zira nazarî bilgi her zaman yeterli olmayabilir. Daha önce hac vazifesini yapmış, bilgi, tecrübe ve kanaatlerine güvenebileceğimiz birilerinin hac mekânlarını anlatması, belki kendi düştüğü hatalardan örnekler vererek bizleri uyarması daha tesirli olacaktır.

Fakir, öteden beri iki mevzuda insanların eğitime tâbi tutulup diploma/sertifika almaları gerektiği hususunda ısrarcı oldum. Bunlardan biri hac, diğeri de nikâh mevzuu.

Evet, hacca gidecek veya evlenecek kişiler için “Bu kişi hacca gidebilir.” veya “Bu kişi evlenebilir.” şeklinde bir diploma/sertifika verilmeden hacca gitmeye veya evlenmeye müsaade edilmemesi gerektiği kanaatindeyim. Belki bu teklife, “Şekil ve usûl itibarıyla dinde böyle bir şey yoktur.” denilerek itiraz edilebilir. Fakat bilinmesi gerekir ki dinde cehalete de, cahil olarak hayatını sürdürmeye de cevaz yoktur.